©Iwan Baan

Mimar: Herzog & de Meuron

Tasarım: Jacques Herzog, Pierre de Meuron, Stefan Marbach

Proje Ekibi: Tobias Winkelmann, Paul Vantieghem, Thomas de Vries, Farhad Ahmad, Alexandria Algard, Edyta Augustynowicz, Florian Becker, Aurélie Blanchard, Claire Clément, Arianna Conca, Corina Ebeling, Martin Erlandsson, Billy Guidoni, Yuko Himeno, Elisabeth Hinz, Marc Hölscher, Julia Jamrozik, Hamit Kaplan,Thorsten Kemper, Evert Klinkenberg, Solène Le Gallo, Christina Liao, Aron Lorincz, Donald Mak, David Palussiere, Kevin Peter, Yann Petter, Louis Putot, Susanna Rahm, Steffen Riegas, Christoph Röttinger, Amanda Hope Sachs Mangold, Katharina Schwiete, Günter Schwob, Jan Skuratowski, Johannes Staudt, Ida Sze, Masato Takahashi, Raha Talebi, Miriam Waltz, Shuo Susan Wang, Romy Weber, Claudia Winkelmann, Mika Zacharias, Christian Zerreis

Yer: Bordeaux, Fransa

Yapım yılı: 2013-2015

Herzog & de Meuron imzası taşıyan yeni Bordeaux’nun yeni stadyumu Matmut Atlantique Stadyumu, son yıllardaki alışıldık stadyum mimarisinin dışına çıkan bir tasarım olarak göze çarpıyor. Dünyanın en ünlü ofisleri arasında yer alan İsviçreli ekibin 2015 yılında tamamlanan stadyumu, 2010 yılında stadyum için açılan yarışmada kazanan öneri olmuştu. Proje, stadyumun yorumlanışı ve bu konseptin hayat geçirilişiyle yapıldığı yıllara damga vuran bir tasarımı oldu.

©Francis Vigouroux

Yeni Bordeaux stadyumu hafif ve açık bir görüntü sergilemekte. Barındırdığı saflık ve geometrik netlik, anıtsallık ve zarafet hislerini oluşturuyor. İlk bakışta duruşu, kendisini klasik bir tapınak imajıyla karşılaştırmaya itmekte. Ancak bir tapınağın yükseltilmiş kaidesinin aksine, stadyumun büyük merdivenleri iç ve dış mekân arasındaki sınırları bulanıklaştırıyor. Merdivenlerin üzerinde duran sayısız sütun, ziyaretçilere stadyuma giriş ve çıkışta eşlik ediyor. Böylelikle merdiven ve sütunların kaynaşması yapıda bir açıklık ve erişilebilirlik imgesinin hakim olmasına yol açıyor.

©Iwan Baan

Stadyumun Bordeaux şehrinin geniş manzarasına uyumu konusunda özellikle özen gösterilmiş. Titiz bir geometrik düzenleme ile oluşturulan kolon sistemi ve kıvrılan strüktürler, yapının çevresindeki manzarada yer alan ağaçlar ve yollar tarafından oluşturulan desenleri yansıtıyor. Aslında mimari tanımlar yaparken, ‘zerafet’ sözcüğü artık değeri düşmüş bir betimleme haline gelmiş olsa da, Bordeaux şehrinin kentsel ve mimari mirasını anlatmak için kullanıldığında bu değerini koruyor. Bu proje de Bordeaux’nun zerafetinden ilham alıyor. Bu yaklaşım kentin nefes kesen güzel binalarından ve tipik kireç taşından yapılmış anıtlarından oluşan tarihi bölümünde ilham aramak yerine; bu şehirde zarafet olarak algılanan şeyler olarak ölçek, malzemenin homojenliği ve form hassasiyeti ile saflığından ilham alıyor.

©Iwan Baan

42.000 kişilik stadyumun oyun alanını saran, stadyumda seyirci kısmının üstünü örten çatı aksine yumuşak köşelere sahip geometrik formu, herkes için optimum görünürlük sağlıyor ve kapasite ile kullanım esnekliği yaratıyor. Bu bağlamda birden çok fonksiyona sahip stadyum, futbol ve ragbi müsabakalarının yanında gösteri, konser ve kurumsal etkinlikler gibi çeşitli aktivitelere de ev sahipliği yapabilecek şekilde kurgulanmış. Yapının oval hatlara sahip formuyla orta kısmı, dört sektöre bölünmüş ve üst üste yerleştirilmiş iki katmandan oluşuyor. Görsel olarak daha keskin, üniform olan çatı, güneş ışığının stadyuma ve seyirciler ulaşmasına izin verirken seyirci gözünü de oyun alanına yönlendiriyor. Bu çatının strüktürü ise seyircilerin dikkatini dağıtmamak, görüşünü bölümlere ayırmamak amacıyla stadyumun iç kısmında bulunmayacak şekilde kurgulanmış. Aslında tek bir beyaz öge olan çatı ve seyirci platformu da iki ögenin farklı karakterde formlarda yorumlanmasıyla birbirinden ayrılştırılmış.

©Iwan Baan

Yerden yükseltilerek oluşturulmuş kıvrımlı seyirci platformu, tüm fonksiyonları düzgün ve simetrik hacimlerde barındırabilecek kompakt bir tabana sahip. Bu alan, doğu ve batı yönünde eşit olarak dağıtılan VIP bölümleri, oyunculara ayrılmış alanları ve onlara bitişik medya alanlarını içeriyor. Oval strüktürün ve tabanının mimari sadeliği ve saf çizgileri, izleyici akışının düzgün olmasını ve stadyumda yönlendirme kolaylığını sağlamakta.

©Iwan Baan

Bir kaide üzerine oturtulan, kıvrımlı hatlarla başlayıp çatıda keskin kenarlı bir dikdörtgene evrilen oval strüktür, arazinin doğal koşullarına ve doğudan batıya seyircilerin ana akışına net ve verimli bir şekilde uyum gösteriyor. Bu yalın ve neredeyse soyut stadyum formu, adeta yeryüzüne yağan çok sayıda ince sütun sayesinde toprağın bir parçası olarak yerden yükseliyor. Bu alanın kaidesi ise, yiyecek standları ve tuvaletlerden oluşan, kalabalığın hareketiyle canlanan ve bu sütun ormanı boyunca dalgalanan bir şerit niteliğinde. 

©Iwan Baan

Herzog & de Meuron imzalı mimari bu konsept yeni Bordeaux stadyumuna özel bir kimlik kazandırıyor. Büyük hacim herkes için açıklık ve erişilebilirliği ifade ederken, sahip olduğu şeffaflık, bu yapıyı Bordeaux’nun yeni ve canlı bir kısmına dönüştürecek tüm enerjiyi ve faaliyetleri ortaya koyuyor.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron appeared first on Arkitektuel.

©Concierge, Akita

Japonya’nın Akita kentindeki Odate Dome (veya Odate Jukai Dome), 1997 yılında Toyo Ito tarafından tasarlanmış. Proje Ito’nun mimaride aldığı esasları yansıtan etkileyici bir örnek. Ito, yapılarında kurguladığı hayatın teknolojinin sınırlarıyla kısıtlanmasındansa; teknolojinin sınırlarını zorlayıp, yarattığı mimarinin bunun olanaklarından faydalanmasını sağlayan bir mimar.

©pritzkerprice.com

Toyo Ito, Odate Dome’da da en çağdaş teknoloji mimariyle bileştiren ve insanlarla bir araya getiren bir yapı ortaya çıkarıyor. Yapı aslında bir tür spor kompleksi. Zeminden birkaç metre yukarıda uçuyormuş gibi gözüken geniş kubbe yapıda kubbe, insanların içinde özgürce akabileceği, geniş bir mekan yaratıyor. Kubbe, koca hacmin içinde ahşap taşıyıcılarıyla algılanıyor. Tüm kubbenin ahşap taşıyıcıyla kurgulanmasının sebebi de son teknolojiyi yapıya entegre ederken doğayı da mimarinin içine katmak.

©Mikio Kamaya

Odate Kubbesi (Odate Dome), oldukça cömert bir şekilde 52 metre yüksekliğe 178 metre ve 157 mertelik akslar üzerinde uzanan devasa bir örtü. Çelik ve ahşabın birleşimiyle kurgulanan çatı sistemi, zemin kotunda açık bırakılmış. Bu sayede bu devasa kubbeyi taşıyan kolonlar görünür hale getirilmiş. Aynı zamanda dış çevreyle örtü altında bir çeşit geçirgenlik ve şaffaflık sağlanmış. Zemin kotunun kapalı bir hacim olması için cam cephe düşünülmüş. Fakat bu cam cephe de yine kubbenin örttüğü mekanın üzerinde yüzebilmesi için yapının sınırlarından geriye çekilmiş.

©Flickr chris_delany

Yapının taşıyıcısı, Japon Sedir ağacı ahşabı kullanılarak yaratılmış. Yapının bulunduğu bölgede yetiştirilen elde edilen ahşap aynı zamanda, lokal malzeme olmasıyla, ulaşım için gerekli enerjiden tasarruf sağlıyor. 25.000 adet lamine ahşap kalas yetiştirilme, üretim ve yapıştırılıp bir kubbe oluşturma süreçleri açısından yapıya verimi bir inşa süreci sağlıyor.

İçeride yaratılan devasa hacmin odak noktası kendisini örten kubbe. Ahşap bu noktada yapıda önemli bir role sahip. Toyo Ito, doğal mazleme olması nedeniyle seçtiği ahşabın aynı zamanda kubbenin kapsadığı alanda daha sıcak ve konforlu bir iç mekan yaratacağını düşünüyor.

©Mikio Kamaya

Odate Dome, oldukça iyi düşünülmüş bir forma sahip. Kubbe, alanda etkili olan rüzgara özel bir dikkatle tasarlanmış tıpkı Ito’nun Rüzgar Kulesi (Tower of Winds) gibi. Çatı örtüsünün tırtıklı ve zemin kotunda açık tasarımı, kış musanlarının etkisini minimum seviyeye indiriyor ve yaz aylarında havalandırma kalitesini arttırıyor. Aydınlanma açısından da kubbe, yalnızca doğal ışıkla aydınlanabiliyor. Bu şekilde Ito hem yapının emisyonunu azaltıyor hem de mimari ve sağlık açısından mekan kalitesini arttırıyor.

©MakMax Group

Yapı, Toyo Ito açısından yalnızca etkinliklere ev sahipliği yapan bir yer değil; büyük insan kalabalıklarını bir araya getiren ve onlara konforlu ve keyifli zaman garantileyen bir mekan. Şu an Odate Dome beyzbol, futbol gibi birçok oyuna ve bazı etkinliklere, performanslara ev sahipliği yapıyor. Çevresiyle güçlü bir ilişkisi bulunan yapı, dünya çapında tanınmış spor komplekslerinden biri.

The post Odate Dome appeared first on Arkitektuel.

©Magma Architecture

Londra Olimpik Atış Poligonu (London Shooting Venue) 2012 Olimpiyat ve Paralimpik Olimpiyat oyunları için Londra’nın güneydoğusundaki Woolwich bölgesinde inşa edilmiş bir spor kompleksi. Magma Architecture imzalı yapı, 10, 25 ve 50 metre mesafeden atış müsabakalarının yapıldığı bir alan. Atış poligonu, ilk olarak 28 Haziran 2012’de Kadınlar 10 Metre Ödülü için kullanılmış. Daha sonra geçici/taşınabilir yapının sökülmesi ve 2014’te Glasgow’da İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları (Commonwealth Games) için tekrar kullanılması planlanmış.

©Hufton+Crow

Atış müsabakaları, izleyicilerin süreci ve yarışı gözlemeyebilmesi için zor bir spor. Bu nedenle ekip poligonun bu sporun kendinde var olan akış ve kesinlik algısını uyandıran, dinamik ve kıvrımlı bir mekan tasarımına sahip olmasını hedeflemiş. Londra Olimpik Atış Poligonu’nun içinde var olan 3 atış sahası da canlı renkli açıklıklara sahip eğrili beyaz membran bir cephe ile sarılmış. Cepheyi hareketlendiren noktalar, aynı zamanda bu membranın germe noktaları. Bütün salonu aynı gergin, dayanıklı membran sarıyor.

©Magma Architecture

Londra Olimpik Atış Poligonu saran, 18.000 metrekarelik ftalatsız PVC membran, rüzgarda dalgalanmaması için gerilerek kurgulanmış. Gerilme noktaları olarak düşünülen açıklıklar zemin kotunda yapı girişini oluşturuyor ve yapının içinin havalanmasını sağlıyor. Germe noktalarının renkli kurgulanmasının sebebi, bembeyaz membran üstünde, Olimpiyat oyunlarının festivalimsi karakterini ve şehre kattığı kutlama havasını yansıtması. Ekip bu nedenle olimpiyat sembolünde olan çeşitli renkleri yapının cephelerinde kullanmış.

©Magma Architecture

Londra Olimpik Atış Poligonu, Londra Su Sporları Merkezi’nin aksine, Olimpik Park’ta bulunmuyor. Yapı, Woolwich’te tarihi Kraliyet Topçu Kışlası’nın kapladığı alan üzerinde. Bu bağlamda aslında foknsiyon ve yapının alanı da bir ilişki içinde düşünülmüş. Yapının 107 metre uzanan cephesi de kendi çağdaş diliyle eski kışlanın uzunluğunu yansıtıyor.

104.000’den fazla seyircinin müsabakaları izleyeceği düşünülerek tasarlanmış olan üç poligon alanı ayrı ayrı 3.800 koltuklu bir oturma alanı barındırıyor. Yalnızca final atış poligonu diğer iki salondan ayrılmış. Böylece yemyeşil alanın üzerinde bir tür atış kampüsü kurgulanmış.

©Magma Architecture

Olimpiyat komitesinin yapı için koşulları doğrultusunda Londra Olimpik Atış Poligonu’nun tasarımında ana faktör yapının sürdürülebilirliği. Yapıda kullanılan her türlü materyal yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir malzemelerden seçilmiş. Herbir birleşim elemanı da sökülüp tekrar birleştirilebilir: hiçbir kompozit veya yapıştırıcı kullanılmamış. Buna ek olarak 2 atış sahasının yarı saydam cephesi, yapay aydınanma ve havalandırma ihtiyacını düşürüyor. Yapıyı saran cephenin germe detayı da, modüler çelik elemanların etkili ve verimli şekilde -az ve yeterli sayıda- kullanılmasıyla oluşturulmuş. Eğrili membran da materyalin etkili kullanımının bir sonucu.

©Magma Architecture

Londra Olimpik Atış Poligonu, Magma Architecture isimli ekibin en dikkat çeken tasarımlarından bir tanesi. Dünya çapından tanınır bir çizgiye sahip olan spor tesisi, hem sürdürebilirliği hem taşınabilirliği hem de sökülüp tekrar kurulabilen yapısıyla dikkat çeken bir spor kampüsü kurguluyor. Renkli tasarımı da yapının ilgi çekiciliğine katkı sağlamış.

The post Londra Olimpik Atış Poligonu appeared first on Arkitektuel.

©Hufton+Crow

Londra Su Sporları Merkezi (London Aquatics Centre), 2012 yılında Londra’da düzenlenecek Yaz Olimpiyatları için tasarlanan Olimpik Park’ın bir parçası. Merkez, Zaha Hadid ve ekibi tarafından tasarlanmış. Nehrin kenarındaki Olimpik Park için ekip, akıcı formlardan doğan bir kütle kurgulamış.

©Hufton+Crow

Yapının mimari konsepti hareket halindeki suyun akıcı geometrilerinin mekanlar yaratması ve nehir kenarındaki park arazisinin peyzajını yansıtması şeklinde kurgulanmış. Hareketli forma sahip çatı, yerden yükselerek merkezin içinde bulunan programlara bir örtü oluşturuyor. Bütün programları birleştiren devasa dalga, özgün bir akıcı formla aynı zamanda yüzme ve atlama havularının hacimlerini tanımlıyor. Yarattığı bu büyük hacimle Londra Su Sporları Merkezi, kendi içinde yarattığı esnekliğiyle oyunların izleneceği ‘Olimpik’ mod için 17.500 seyirciyi, oyunlardan sonraki ‘Miras’ (Legacy) modu için de 2.000 seyirciyi barındırabilecek şekilde tasarlanmış.

©Hufton+Crow

Londra Su Sporları Merkezi, Olimpik Park masterplanının bir parçası. Bu masterplanın güneydoğusunda yer alan merkez, karşısında bulunan Stratford’a uzanan ve parkın girişi olan köprünün (Stratford City Bridge) bir ayağı. Burası, parkın ana girişlerinden bir tanesi. Parkı kanalın karşısına bağlayacak başka köprüler de masterplanda düşünülmüş. Merkez, parkın başlıca kütlelerinden biri ve bu nedenle tasarımı da masterplan için önemli bir nokta. Su Sporları Merkezi, parkın ve köprünün yarattığı kamusal alanlara ve kanal boyunca devam eden parkı yansıtan kütle.

©Helene Binet

Londra Su Sporları Merkezi, Stratford Şehir Köprüsü’ne dik ortogonal bir aks üzerinde planlanmış. Yapının içindeki üç havuz da bu aksın üzerine konumlandırılıyor. Bunun yanında yapının içinde bir tane de antreman havuzu mevcut.

Bu havuz, dalgalı çatıyla örtülmüş yarış ve atlama havuzlarından ayrı olarak, merkezin köprünün altında kalan hacminde düşünülmüş. Merkez bu şekilde kurgulanırken ekibin stratejisi, havuzların bulunduğu büyük salonun podyum kısmının Stratford Köprüsü’ne direkt olarak bir bağlantı sağlaması.

©Hufton+Crow

Podyum, hücresel ve birbirinden farklı çeşitteki birçok programı köprü ile özdeşleşen tek bir hacim içinde barındıran bir kütle olarak tasarlanmış. Podyum, köprüden doğan ve havuzların bulunduğu geniş salon kotundan kanal seviyesine basamaklanan kısım. Podyumun yarattığı havuz salonu devasa hacim de kanalın ve bünyesinde barındırdığı suyun karakterini yansıtacak bir ögeyle örtülmüş: dalgalı çatı.

©Helene Binet

Havuzların bulunduğu salon podyumun üzerinde havuzlarla aynı aks üzerinde kemerlenen geniş bir çatıyla örtülü. Formu Olimpik modda 17.500 kişinin görüş hattı düşünülerek tasarlanmış. İkili eğirilikli geometrisi parabolik bir kemer strüktürü yaratması amacıyla kullanılmış. Çatı yapıya özgün karakterini sağlayan eleman.

Bu geniş dalgalı örtü, yarış havuzunu ve atlama havuzunu barındıran hacimler arasında da farklılık gösteriyor. Havuzların bulunduğu salonların ötesinde çatı, dış mekanlar ve köprüden gelişte ana girişin üzerine uzanıyor.

Kısa Kesit (Olimpik Mod-Miras Modu)

Çatı strüktürü 3 geniş ayakla taşınıyor. Çelikle sistemle kurgulanan örtü, podyum kısmından yükselen geniş beton ayaklarla taşınıyor. Podyumla çatı arasından kalan geniş açıklık da ek seyirci koltuklarını barındıracak şekilde düşünülmüş. Koltukların bulunduğu alan açıklığın tamamı boyunca uzanmıyor. Böylece en üst kısımda cam cephe yaratılmış. İçerinin doğal olarak aydınlamasını sağlayan, havuzların bulunduğu salonu çevreleyen bir cam cephe bulunuyor.

©Hufton+Crow

Londra Su Sporları Merkezi, parkın başlıca kütlelerinden biri oluşu ve yarattığı özgün çatısıyla dikkat çeken bir tasarıma sahip. Dalgalı, kıvrımlı çatı örtüsü ekibin imzası haline gelmiş tasarım sürecini yansıtan bir öge. Merkez de bu anlamda parka etkileyici, bütüncül ve çevresiyle şekillenen bir hacimden oluşan ve ekibin parametrik tasarımı esas alan yaratım sürecini yansıtan bir yapı.

The post Londra Su Sporları Merkezi appeared first on Arkitektuel.

©Dacian Groza

Portekiz’in Braga şehrinde bulunan Braga Belediye Stadyumu (Braga Municipal Stadium) 2011 Pritzker ödüllü Eduardo Souto de Moura’nın tasarımı. Braga Stadyumu, Euro 2004’e ev sahipliği yapacak stadyumlardan biri olarak tasarlanmış. Portekiz’de bunun için tasarlanmış 7 stadyumdan biri olan yapı aralarında en görülmeye değer ve UEFA tarafından en ilginç spor strüktürlerinden biri seçilerek diğerlerinden ayrılmış.

©Christian Richters

S.C. Braga (Sporting Clube de Braga) takımının stadyumu, artık kullanılmayan Monte Castro madenine komşu, bir tepede oyularak tasarlanmış. Braga Belediye Stadyumu, 2006’da en iyi global tasarım dalında Chicago Athenaeum Uluslararası Mimarlık Ödülü (Chicago Athenaeum International Architecture Award) ‘ne layık görülmüş. Stadyumdan dünyanın en ilginç ve en güzel stadyumu olarak bahsedildiğini de duymak mümkün. Şehrin terk edilmiş maden arazini bir tepeyi oyan karakteriyle kullanması, peyzajın içinde bir spor kompleksi yaratışı ve stadyum mimarisine yepyeni bir karakter getirmesiyle bu övgülere hak kazanmış stadyum.

©getbus.eu

Tüm Braga’ya manzara sağlayan alanda Souto de Moura, bu yapısında geleneksel stadyumlardan farklı, modern futbolun doğasını anlayan bir tasarım gerçekleştirmiş. İki devasa kanopiyle örtülen tribün alanı ve İnka uygarlıklarında köprü strüktürlerinden esinlenerek yarattığı, kanopiyi birbirine bağlayan çelik iplerle kurgulanmış.

Bu projenin yapıya yaklaşımı ve konstrüktif detayları ile Eduardo Souto de Moura da 2005’te 47. FAD Mimarlık Ödülü’ne layık görülmüş. Braga Belediye Stadyumu, Monte Castro’nun eğiminden fırlayarak bulunduğu peyzajla bir bütün oluşturuyor mimarının detay ve malzeme etüdüyle. 

©Luis Ferreira Alves

Mimarın ve müşterinin tasarımda amaçları Braga’nın yapay peyzajlı bu alanında bir tür anıt yaratmak. Böylece stadyumun yalnızca içindeki aktivitelerle değil geometrisi, strüktüründeki ilginç detaylarıyla çekici bir nokta olmasını amaçlıyorlar. Yapıya baktığımızda gözlemlediğimiz, beton plaklar üstünde büyük yuvarlak açıklıklar da buna hizmet ediyor. Bunlarla yapıdaki ilginç çözümleri, mimariyi gözlemleme ve şehri deneyimleme imkanı buluyor ziyaretçiler.

©Carlos Coutinho

Braga Belediye Stadyumu, basit çizgilerle oluşturulmuş bir betonarme strüktür. Stadyumun merdivenleri ve tribünleri yalnızca sahanın kenarlarında, sahanın kenar çizgileriyle tanımlanarak tasarlanmış.

Diğer iki kenarda tribün alanının bulunmaması, stadyumu dışarıya daha açık. Bu anlamda diğer stadyumlardan daha mütevazi bir kurguya sahip olduğu söylenebilir. Aynı zamanda stadyum içerisinde dışarısıyla etkileyici bir görsel alış-veriş yakalanmış.

©Carlos Coutinho

Stadyum strüktürel olarak devasa beton duvarlar ve ek olarak beton kolonlarla kurgulanmış. Bu beton duvarlar, üç büyük yuvarlak deliğe sahip. Bu şekilde tribünün arka kısmı etkileyici bir biçimde aydınlanmış hem geniş merdivenlerin hareketli kurgusunu gözlemlenmesini hem de tribün arkasında yuvarlak bir koridor oluşmasını sağlıyor. Bu geniş açıklıklar stadyumun yerinden hafif olarak algılanmasına katkı sağlıyor. Yüksek bir strüktüre sahip stadyum, betondan oluşturulmuş bir yapıya göre alanda hafif bir algı yaratıyor. Bunun sebebi, stadyumun hem gökyüzüne hem de üstüne oturduğu dağa olan manzaralarının dikkata alınmış olması. 

©Udo Meinel

Braga Belediye Stadyumu’nun kayaya gömülmüş bir kısmı var. Stadyumun dışarıya açık kısımlarından ulaşılmayan bu alanda, ziyaretçiler ilginç bir rotayı takip etmek durumunda kalıyor -bir stadyum için ilginç bir deneyim yaratan bir rota.

Öncelikle kazılmış kaya duvar ve ardından yapının taşıyıclarıi merdivenleri ve dağın arasında labirent gibi bir mağara. Mağara dedğimiz kısım, dağın bir parçası olan kayayla oluşturulmuş duvar ve güneydeki tribünün döşemesi arasında kalan bir alan.

©Luis Ferreira Alves

Stadyumun asıl ziyaretçi girişi ise kuzeyde. Huş ağaçlarıyla sınırlandırılmış ve yeşillendirilmiş geniş bir otopark ve meydandan geçilerek ulaşılıyor girişe. Giriş bir terasla kurgulanmış. Ziyaretçiler hafif bir eğimle, tribünlere dik olan bir rotayla, terasa çıkıp etrafa bakma imkanı buluyor. Buradan da Braga Belediye Stadyumu’na giriliyor.

©Joao Guimaraes

Souto de Moura materyal kullanımı ve detay tasarımı ile dikkat çeken bir isim. Braga Belediye Stadyumu da en ünlü eserlerinden bir tanesi. “Souto de Moura, detaylarının ve etkisinin yanı sıra stadyumu olduğu yere konumladırmak için de büyük bir emek harcıyor; yamaçtan bilet alamayan kişilerin de deneyimlemesini amaçlayarak.” Barack Obama.

The post Braga Belediye Stadyumu appeared first on Arkitektuel.

© Helene Binet

Bergisel Atlama Kulesi (Bergisel Ski Jump) Avusturya’nın Innsbruck kentinde bulunuyor. Alp dağlarının arasındaki kentin Bergisel isimli dağının tepesindeki kule, Zaha Hadid tarafından 1999-2002 yılları arasında tasarlanmış. Bu tasarım, 1926 yılından beri Bergisel Dağı’nın demirbaşı olan tarihi atlama kulesinin modern vücut bulmuş hali ekibe göre.

© Wikimedia Commons

Zaha Hadid için Bergisel Atlama Kulesi, mimaride bir anlatım/ifade çalışması. Yapının akan çizgileri ve minimalist estetik anlayışı gösterişli ve yüksek hızda bir hareket betimliyor. Böylece kule, bir kayakçının yaptığı atlama hareketinin dinamik, heyecan verici hissini anıtsal bir strüktürde yansıtmayı başarmış. Bu özellikleriyle tarihi bir kent olan Innsbruck’aa yüksek eğimli dağların arasında yeni bir nitelik kazandırıyor da denebilir Bergisel Atlama Kulesi için.

© Helene Binet

Daha öncede bahsettiğimiz gibi Bergisel’in tepesindeki atlama kulesinin tarihi 1926 yılına kadar dayanıyor. Kule, iki kere Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapmış (1964 ve 1976). Bunun dışında da çok aktif bir şekilde kullanılmış.

1999 yılında ise Innsbruck eskiyen olimpik arenasını yenileme çalışmalarına girişmiş. Bergisel’deki eski kule de artık modern uluslararası standartları karşılayamadığı için yenilenmesine karar verilmiş. 

© Helene Binet

Bergisel Atlama Kulesi yaklaşık 92 yıllık tarihe sahip olan, kayakçılar için önemli bir nokta. Bu nedenle önceki halinden çok daha geniş yelpazede hzimet vermesine de dikkat edilmiş tasarımda. Özelleşmiş spor programı -kayakçılar için atlama tepesi- yanında tesise izleme teraslar ve kafeden oluşan kamusal mekanlar da eklenmiş. Ulusal standartları karşılaması sağlanan yeni kulede Avusturya Kayak Federasyonu (Austrian Ski Federation) yalnızca atletik bir altyapı tesisi değil yeni bir anıt yaratmak arayışında olmuş.

Öneriler

Federasyonun gereklilikleri doğrultusunda 1999 yılında uluslararası bir tasarım yarışması açılmış. Zaha Hadid de yarışmanın kazananı olmuş ve Bergisel Atlama Kulesi’nin modern yüzü ortaya çıkmış.

Hadid’in önerisi 90 metre uzunluğunda ve dağın zirvesinden yaklaşık 50 metre yukarıda devasa bir tasarım -büyüklüğüne rağmen dağ ile kusursuz bir uyum içinde. Öneride tüm programlar minimal bir hacimde, dağın eğimini takip eden uzun bir rampa ile tasarlanmış.

© James Taylor Foster

Zaha Hadid tasarımını kule ve köprü arasında ‘organik melez’ olarak tanımlamış. Kule, planda 7 metrekarelik alana yayılan uzun bir betonarme şaft. Zemin kotundan iki asansör ziyaretçilerini kafenin olduğu kota -dağın zirvesinden 40 metre yukarıya- taşıyor. Kafe, yapının üst kısmını oluşturan daha geniş hacmin bir parçası. Bu kısım, kayakçıların kullandığı uzun rampayı ve kullanıcılara yönelik kamusal alanı birbirine bağlı bir bütün haline getiren ögesi yapının. Bunun yanında üst kısmında seyir terasları bulunuyor. Teraslar da her yöne bakan eşsiz Alp dağları ve Innsbruck manzaraları sunuyor kullanıcıya tek bir mekandan.

© Helene Binet

Bergisel Atlama Kulesi’nde yapının farklı parçalarını tek, eklemsiz bir bütünde toplamak programın oluşturduğu bir durum değildi. Kule, çok yüksek hızın yapılacağı bir alandı. Zaha Hadid’e de tasarımında ilham veren bu hareketin karakteri oldu.

Hadid, tasarımında atlama kulesinin içinde gerçekleştirilmesi için yapılan sporun doğasını yansıttı. Fakat hareketin minimalist uyarlaması olan bu modern yapı birçok kötü eleştiriye de maruz kaldı. Bunun sebebi Innsbruck’un Alpler arasında geleneksel, tarihi bir karakterinin olması. 

© Innsbruck Info

Karşı çıkan düşüncelere rağmen Bergisel Atlama Kulesi 2002 yılında hizmete açıldı ve önceki hali gibi sürekli aktivitenin yeri haline geldi. Tesis, ocak aylarında Four Hills Tournament (bir Almanya ve Avusturya kayakla atlama haftası) etkinliğinin mekanı, yazın ise olimpiyatlara antreman için gelen kayakçının uğrak noktası. Kule kamusal fonksiyonlarıyla da etkinlikleri veya manzarayı izlemeye gelen birçok kullanıcının ilgisini çekiyor.

Kaynak: Luke Fiederer. “AD Classics: Bergisel Ski Jump / Zaha Hadid Architects” 09 Mayıs 2016. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/786967/ad-classics-bergisel-ski-jump-zaha-hadid-architects-innsbruck-austria/>

The post Bergisel Atlama Kulesi appeared first on Arkitektuel.

Bavyera halkı 2001 yılında yapılan referandum sonucunda şehrin iki futbol takımı Bayern Münih ve TSV 1860 Münih için mevcut olimpiyat stadyumunun yenilenmesindense yeni bir stadyum inşa edilmesine karar verdi. 2002’de yapılan yarışmayı kazanan proje şu an Avrupa’nın en ünlü futbol stadyumlarından biri olan Herzog & de Meuron tasarımı Allianz Arena oldu. İnşaası 30 ay süren yapı her iki takıma ev sahipliği yapmasının yanı sıra ikonik cephesiyle Münih şehrinin simgelerinden biri.

©wikiarquitectura.com

Lokasyon olarak şehrin kuzeyindeki Fröttmaning bölgesi seçilmiş ve alt yapı çalışmaları belediye tarafından üstlenilmiş olan projenin mimari konsepti ise üç ana fikre dayanmakta: aydınlatılan cephe sayesinde görünüşü değişebilen bir hacim, taraftarın alana törensi bir etkiyle ulaşmasını sağlayan peyzaj ve kraterimsi iç yapı. 69.900 oturma kapasiteli stadyum aynı zamanda 11.000 araçlık Avrupa’nın en büyük otoparkını da barındırmakta.

©wikiarquitectura.com

Kendi kendini temizleyebilen 0.2 mm kalınlığındaki ETFE membranlar toplamda 2874 hava yastığı oluşturarak bütün cephe ve çatıyı kaplarken baklava dilimli şekilleriyle Bavyera bayrağına referans veriyor. Cephenin değişken karakterli olması futbolla ilgilenmeyenler dahil herkes için dikkat çekici bir görünüm kazandırırken iki ayrı takıma ait olan stadyumun tasarımı için zekice bir çözüm olarak sunulmuş. Maç sahibi takıma göre -FC Bayern için kırmızı, TSV için mavi ve milli takım için beyaz- aydınlatılan cephede her ne kadar değişen renkleri kullanmak mümkün olsa da stadyumu çevreleyen yollardaki sürücülerin dikkatinin dağılmaması amacıyla Bavyera polisi bunu yasaklamış.

©wikiarquitectura.com

Gün ışığında uzaktan bakıldığında beyaz algılanan membranlar aslında aydınlatıldıklarında ışığı homojen dağıtabilmek için beyaz noktalarla kaplı yarı geçirgen yüzeyler. Dünyanın en geniş membran çatısını oluşturan yastıklar ise sahaya giren gün ışığını kırmamak için şeffaf kullanılmış olsa da açılıp kapanabilen gölgelendirme elemanları deforme oldukları için artık hep kapalı tutuluyorlar ve çimenler UV ampulleriyle aydınlatılıyor.

Stadyumla aynı zamanda Fröttmaning’de inşa edilen metro istasyonunun örtüsünde de membran sistemler kullanılarak iki yapı arasında konsept bütünlüğü sağlanmış. İstasyondan stadyuma yürüyüş alanındaki dolambaçlı yollar kompleksin otoparkıyla birleşiyor ve taraftarın toplanıp bir güruh halinde stadyuma giriş yapması sağlanıyor.

© Allianz-Arena

Mimarlar, kratere benzeyen iç mekanı izleyicilerin olayın gerçekleştiği yerin hemen yanında oturması sebebiyle Shakespeare Globe Tiyatrosu’na benzetmiş. Üst sıralara çıkıldıkça artan eğim oyun atmosferine özel bir yoğunluk katarken ilk katmanın yükseltilmesi de bütün seyirciler için daha iyi bir görüş açısı sağlıyor. Köşelerde bulunan oturma alanları kimi maçlar için kaldırılıp ayakta seyircilere mekan oluşturuyor.

Kesit / ©wikiarquitectura.com

İçerisinde FC Bayern’in müzesi de bulunan Allianz Arena kuzey tribününde TSV 1860 Münih’e, güney tribünde Bayern Münih’e ait 1000’er kişilik restoranlar dahil üç restoran, ofis ve konferans salonları, taraftar mağazaları ve 28 büfe barındırıyor.

The post Allianz Arena appeared first on Arkitektuel.

© Haiting Sun

Çin’in Tianjin şehrinde bulunan Tianjin Üniversitesi’nin yeni kampüsünün spor salonu Atelier Li Xinggang tarafından tasarlandı. Kapalı bir yüzme havuzu ve kapalı spor salonu bulunduran iki ana binadan oluşan Tianjin Üniversitesi Spor Salonu, Tianjin Üniversitesi’nin yeni kampüsünün kuzey kısmında yer alıyor. Yapıyı oluşturan iki ana binanın kamusal alanları bir kemer köprü ile birbirine bağlanıyor ve bu kemer köprü iki binanın ortasında bir giriş meydanı oluşturuyor.

© Qianxi Zhang

Bir spor merkezinin pek çok mekansal ihtiyacı olduğu için yapı olabildiğince kompakt bir şekilde tasarlanmış. Plan düzleminde birbirini takip ederek yerleştirilen kapalı spor alanları çizgisel bir kamusal ortak alan ile birbirlerine bağlanıyor.

Ortak salon, kemer köprü ve yüzme havuzunun lobisi gibi herkes tarafından kullanılması planlanan alanlar bu çizgi üzerinde devam ediyor. Bu tasarım prensibi sayesinde hem yapının içinde ferah ve spor için uygun bir atmosfer yaratılmış hem de farklı yüksekliklerdeki saçaklar ve kolay işleyen bir mekansal düzen üretilmiş.

© Haiting Sun

Tianjin Üniversitesi Spor Salonu, belli bir formun tekrarı ilkesi ile tasarlanmış. Her bir mekandaki taşıyıcı sistem, ışık, mekansal işlev ve atmosfer göz önünde bulundurularak belirli bir form üretilmiş ve bu form yapının genelinde tekrarlanmış. Bu sayede spor salonunun içindeki hacimlerin daha kolay bir şekilde yerleştirilmesi de sağlanmış. Yapının en belirgin mimari özelliklerinden bir tanesi, spor salonunun dalga şeklindeki kıvrımlı çatısı.  140 metre uzunluğundaki başüstü raylar ile desteklenen çatı döşemesinin kıvrımlı yapısı cephede oluşturduğu cam yüzeyler ile spor salonunun içine önemli miktarda güneş ışığı almasını sağlıyor. Yapının böyle tasarlanması salonun içinde spor ruhunun oluşmasına yardımcı oluyor.

© Haiting Sun

Strüktürel olarak spor salonunun ihtiyaç duyduğu açıklıkları geçebilmek ve cephedeki kıvrımlı cam açıklıkları oluşturabilmek için yapının çatı ve dış duvarlarında betonarme beşik kemerler, kıvrımlı ve konik yüzeyler kullanılmış. İç mekanlarda, beton dökülen ahşap kalıpların betonun üzerinde bıraktığı doku çıplak bırakılmış. Yapının dışında ise mimari çeşitliliğe referans veren ve yapının şeklini en iyi şekilde yansıtabilecek malzemeler tercih edilmiş.

© Qianxi Zhang

Atelier Li Xinggang, günümüz mimarisinin dekorasyon açısından sergilediği abartılı tutuma karşı çıkarak, yapının iç mimarisinde taşıyıcı sistemi çıplak bırakmış. Böylece spor salonunu taşıyan büyük kolon ve kirişlerin tektonik güzelliği vurgulanmış ve yapının içinde kalıcı ve şiirsel bir mekan algısı yaratılmış.

The post Tianjin Üniversitesi Spor Salonu appeared first on Arkitektuel.

Alman mimar Auer Weber tarafından tasarlanan Aquamotion, Fransa’nın Courcevel bölgesinde yer alan bir su sporları merkezi. Aquamotion, Fransız Alpleri’nin merkezinde bulunan Courchevel 1650 ve Courchevel 1850 bölgelerinin ortasında, iki yüksek dağın eteğinde yer alıyor. Yapının bir cephesi çevresindeki iki dağın yarattığı vadiye bakarken, yapının diğer cephesi Alpler’in eşsiz manzarasına bakıyor.

© Aldo Amoretti

Yapı, Alpler’in en önemli noktalarından birinde bulunduğu için, mimarisi ve içerdiği programlar da yapının coğrafi konumuna ayak uydurmakta. Bu nedenle, yapının bulunduğu topoğrafya içinde doğaya entegre olması, Auer Weber tarafından belirlenen en önemli tasarım unsuru. Yapının yer seviyesinden yükselen çatısı da topoğrafya ile ilişki içinde tasarlanmış. Su sporları merkezi, yarısı yerin altına gömülmüş bir şekilde tasarlandığı için çatının yerden yükselmesi hacimsel bir avantaj sağlıyor.

© Aldo Amoretti

Aquamotion, içindeki mekanların işlevlerine göre iki bölüme ayrılmış: eğlence ve rahatlama mekanları. Yapının mimarisi bu iki bölümün ihtiyaçlarına göre değişen görsel ve işitsel ihtiyaçlara göre şekilleniyor. Böylece bina farklı ışık ve ses kalitelerine sahip mekanlara bölünmüş durumda. Yapının çatı örtüsü, kesit olarak bakıldığında yukarı doğru açılıyor ve çevresi ile ilişki kuruyor. Böylece çatının yere kadar indiği bölgelerdeki cam cepheler sayesinde içerisi olabildiğince gün ışığı alıyor.

© Aldo Amoretti

Yapının Gravelles nehrine bakan açıklıkları, su sporları merkezinin kullanıcılarına yaz aylarında yeşil, kış aylarında ise karlı bir manzara sunuyor. Aquamotion, tamamen transparan cam cephelerinin yanı sıra, çatıdaki ahşap ve cam açıklıklardan da içeriye ışık alıyor. Güneye bakan bu açıklıklar, yapının içinin aydınlanmasına yardımcı olan mimari elemanlar.

© Aldo Amoretti

Aquamotion, içerdiği işlevlerin genişliği ve bulunduğu arazinin özgünlüğü ile eşsiz bir spor merkezi. Merkezde 30 metre uzunluğundaki düz bir sukaydırağı, 100 metre uzunluğunda dönen bir su kaydırağı, zıplama tahtası, küçük bir lagün ve kapalı ve açık yüzme havuzları bulunuyor. Yapının yola bakan cephesinde bir tırmanma duvarı bulunuyor. Binanın girişinde, lobinin hemen yanında bulunan küçük yüzme havuzları su sporları merkezine giren ziyaretçileri karşılıyor.

© Aldo Amoretti

Merkezin rahatlama bölümünde ise mağara benzeri bir tuz havuzu, spa merkezi, saunalar ve bir Türk hamamı bulunuyor. Komplekste ayrıca 300 kişi kapasiteli bir restoran ve merkezde spor yapan insanların atıştırmalık öğünler alabileceği küçük bir bar bulunuyor. Yapı, dışında bulunan otoparka yer altında bulunan bir geçit ile bağlanıyor.

The post Aquamotion appeared first on Arkitektuel.

©wikimedia commons

Hafif germe ve membran sistemlerin mimarlıkta kullanımının öncüsü olan Frei Otto’nun, 1972 Münih Olimpiyat Stadyumu’nu tasarlamak için Gunther Behnish ile işbirliği yaptığı proje, 1936’da Berlin’de yapılmış olan ilk Olimpiyatlardan sonra dünyaya yeni bir Almanya tanıtma açısından oldukça büyük bir öneme sahipti. Bu sorumlulukla yapıyı tasarlayan iki mimarın amacı, o zaman Olimpiyatların mottosu olan ‘’Mutlu Oyunlar’’a uyum sağlamaktı. Böylelikle Berlin’deki stadyumun bıraktığı ağır, ezici gölge Almaya’nın üstünden kalkmış olacaktı Münih Olimpiyat Stadyumu ile.

©wikimedia commons

Otto ve Behnisch konsept olarak, arazi boyunca akan, serilen ve Alplerin ritmik görünüşünü taklit eden bir strüktür hayal ettiler; bir bulut gibi asılı kalan, havuzlar,  spor salonu ve ana stadyum üstünde dallanarak yüzen bir strüktür. Elde edilen sonuç bir hayli tatmin edici olmuştu. Bu aynı zamanda Berlin’deki stadyuma verilen ilginç bir mimari cevap oldu.

©wikimedia commons

Olimpiyat Stadyumu’nu oluşturan sürekli germe yüzey, tüm yapıları birleştirirken farklı büyüklükteki hacimleri hiyerarşik düzene koyan bir karaktere de bürünüyor. Yüzeyi oluşturan örtü membran, kendilerini taşıyan bir dizi direkten daha yüksekte kendilerini bu direklerden tamamen ayırıyor kurulan sistemle; böylece dramatik bir serpilme hissi yaratıyor ve arazinin değişen formuna, ölçeğine ve farklı kesitlerindeki karakteristiğine daha uygun hale gelme imkanı kazanıyor. Bahsettiğimiz örtü, yanlamasına, daha kalın çelik halatlara bağlanan ince halatlarla sabitleniyor. Geniş açıklıklar boyunca ilerleyen kalın çelik halatlar da beton ayaklara oturtulmuş direklerle açıklığın iki yanından dengeleniyor.

©wikimedia commons

Hem Olimpiyat Oyunları hem de farklı etkinliklerde kullanılabilmeye elverişli bu yükseltilmiş örtü sistem, esnek mekanlar yaratan bir tasarıma sahip. Şu anda da hala kültürel, sosyal veya dini bir çok etkinliğe ev sahipliği yapıyor. Kullanıcıların oturmasına, stand vb. ögeler yerleştirilmesine olanak sağlayan bu mekanlar, bahsettiğimiz gibi komplekste yer alan binaları da örtme görevini üstleniyor.

Bu kadar geniş bir alanda minimum taşıyıcı ögeyle tasarlanmış olan Münih Olimpiyat Stadyumu, dalgalanan bir ağ görünümüyle II. Dünya Savaşı bombalamaları sonucu oluşmuş oyukların üstüne yapılmış. Dinamik yayılan, çeşitli germe bağlantı detaylarıyla oluşturulmuş yapısıyla hem zamanın mimari diline oldukça yenilikçi bir yaklaşım oluşturuyor hem de alanı oldukça etkili bir şekilde kullanıyor.

©wikimedia commons

Peyzajdan yükselen, ilerledikçe ölçeğinde dramatik değişiklikler geçiren sistem, bu sayede yüzen yapay bir peyzaj hissini oldukça güçlü bir şekilde veriyor. Sistem, yapay peyzajdan stadyuma doğru ilerlerken karakter değiştiriyor ve stadyumun üstünde yavaş yavaş soluklaşıyor. En son da büyük hacimlere yükselmeleri için geniş açıklıklar bırakarak tekrar toprağa geri dönüyor.

Münih Olimpiyat Stadyumu ve çevresinin peyzaja olan bağlantısı dışında, germe membranı kaplayan akrilik camlar, sistemin bağlamıyla ve maruz kaldığı ışıkla bir bağ kuruyor. Akrilik cam paneller, güneş ışığı altında parlıyor, bu ışığı, gökyüzünü ve çevreleyen peyzajın rengini yansıtıyor. Alan aydınlatıldığında ise paneller alanın üstünde toparlanmış bir bulut topluluğu oluşturuyor, soluklaşıyor, yansıtma özelliği göstermiyor.

©wikimedia commons

Her bir birleşimin ayrı ayrı özenle hesaplandığı tasarım süreci, yapının dünyanın en yenilikçi ve kompleks strüktürel sistemini olarak ortaya çıkmasını ve bu zamana kadar pürüzsüz bir şekilde çalışmasını sağlamış. Sonuçta yapımından 45 yıl sonra bile hala, bu ‘’gergin çadır’’ strüktür 1972 Olimpiyatları zamanı olduğu gibi çizgileri, formu, taşıyıcısı ve hayranlık uyandıran mimari karakteriyle karşımızda.

The post Münih Olimpiyat Stadyumu appeared first on Arkitektuel.