©Marko Mihaljević

Sava Activities, Zagreb’te Sava Nehri kenarın sel basma bölgesinde yeni bir kamusal alan kurguluyor. Openact Architecture ekibinin bölgenin karakteri nedeniyle kolay sökülebilen bir strüktür üzerine odaklandığı proje, 2024’te en sonuncusu tamamlanacak olan farklı etaplardan oluşuyor. 2015 yılında düzenlenen Europan 13 – Adaptable City uluslararası yarışmasında birincilik ödülü alan, Sava Nehri kıyılarını düzenleyen projenin ilk etabı 2019 yılında tamamlanmış.

©Marko Mihaljević

*Proje metni, Openact Architecture ekibi tarafından sağlanmıştır. Sava Nehri’ni Zagreb’in günlük yaşamına dahil etmeyi amaçlayan proje, nehir kıyısındaki programların, su üzeri/etrafında değiş-tokuş edilerek kentin farklı alanları arasında sürekli etkileşim ve müzakareyi teşvik ettiği, katılımcı ve esnek bir çerçeve üzerine tasarlanmıştır.

Kentin Tarihsel Gelişim Süreci

Yerleşimi nehir odağında olan diğer Avrupa kentlerinin aksine, Zagreb’in kentsel yapılanması tarihsel olarak Sava’dan uzaklaşma eğilimi ile şekillenmiştir. Tuna Nehri’nin en şiddetli kolu olan Sava Nehri, farklı dönemlerde sel felaketleri ile şehri tahrip etmiş; her ne kadar su setlerinin inşası ile yükselen su seviyesi kontrol altına alınmış olsa da, nehrin kent belleğindeki güçlü ürkütücü imgesi kent hayatının bir parçası olmasına engel olmuştur. Buradan hareketle, proje, Sava kıyılarını kentlilerle tekrar tanıştırmayı ve kente dahil olma potansiyellerini deneyimlemeyi amaçlamaktadır.

©Marko Mihaljević

7 km uzunluğundaki sel basma bölgesine yayılan proje, kıyı alanını hafif müdahalelerle dönüştürerek, su yükselmesi durumunda sökülme kabiliyetine sahip, farklı programlar ve farklı kombinasyonlar ile kullanıcılar tarafından manipüle edilebilecek 9 aktivatör strüktürü, bu kentsel müzakarenin vasıtası olarak kurgulamıştır.

Sava Activities Birimleri ve Genel Kurgu

Farklı program ve aktivitelere uyarlanacak şekilde tasarlanmış, çelik iskelelerden oluşan dokuz aktivatör strüktür, nehir kıyısındaki proje sahaları arasında yer değiştirerek sahalar arası etkileşimi sağlamaktadır. Her bir strüktür, küçük değişikliklerle çok sayıda aktiveteye ev sahipliği yapabilmekle birlikte, farklı kümeler şeklinde kombinasyonları ile de sınırsız sayıda etkinlik ve kullanım olanağı yaratmaktadır. Bu bağlamda proje, dinamik öbekler şeklinde tekrar tekrar kurgulanan; nispeten küçük ölçekli, değişken ve uyarlanabilir müdahalelerin, XL kentsel ölçekli senaryolar dahilinde kalıcı kamusal alan üretim etkisini test etmektedir.

©Marko Mihaljević

2019 Mayıs-Ekim ayları arasında ilk etabının uygulaması tamamlanan proje, Sava kıyısında kentliler tarafından sıklıkla kullanılan köprüler etrafındaki 3 alanda yaz dönemi boyunca çeşitli sportif ve sanatsal kamusal etkinlikler ile kullanıma açılmıştır. Projenin 2024 yılına kadar diğer etapların da uygulamaya geçmesiyle, Sava Nehri kıyısının kentin Doğu-Batı aksında etkin bir kamusal koridora dönüşmesi amaçlanmaktadır.

©Marko Mihaljević

2020’de gerçekleşecek ikinci etap için çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında Aralık 2019’da kentlilerin projeye ve inşa edilen ilk etaba yönelik görüşlerini tartışmak, arşivlemek ve katlımcı bir platform oluşturmak amacı ile Zagreb Forum’da yapılacak sergi için de hazırlıklar sürmektedir.

The post Sava Activities (Birinci Etap) appeared first on Arkitektuel.

©Virgile Simon Bertrand

Parametrik mimarinin dünyadaki en önemli temsilcilerinden olan Zaha Hadid Architects (ZHA) ekibi tarafından tasarlanmış olan Dongdaemun Design Plaza (DDP), Tasarım Meydanı olarak adlandırabileceğimiz, içerisinde sergi ve dinlenme salonları, bir tasarım müzesi ve herkese açık bir kafe bulunduran kamusal bir alan. Seul’a devasa bir kamusal alan katan 2014 yılında tamamlanmış olan DDP, Kore’de üç boyutlu BIM (Building Information Modelling – Yapı Bilgi Sistemi) kullanan ilk kamusal proje.

©Virgile Simon Bertrand

*Ekip BIM ile ilerleyen tasarım süreçlerinden bahsediyor: Birden çok yapıdan oluşan DDP, oldukça özgün bir tasarım süreci ve anlayışına sahip. Zaha Hadid Architects ekibi DDP’nin tasarım süreci boyunca yapının bünyesindeki her binanın gereksinimini, projenin içinde ve çevresinde sosyal etkileşimleri ve kullanıcıların davranışsal yapısını tanımlayacak, birbiriyle bağlantılı mekansal ilişkiler olarak kabul edip bu anlayışla tasarlıyor. Tanımlanan ve birbirlerini etkileyip yönlendiren bu ilişkiler Dongdaemun Design Plaza tasarımı için ana girdiler oluyor. BIM sistemi ile ilerleyen böyle bir tasarım anlayışı, bir projenin mekansal organizasyonu, program gereksinimleri ve mühendisliği gibi farklı boyutlarının nasıl bir araya geldiğini gösteren önemli bir örnek.

©Forgemind Archimedia

Parametrik BIM sistemi ve işlemsel tasarım (computational design) yazılımlarıyla DDP’nin her aşamasında tasarım müşterinin sürekli evrilen isteklerine göre hızlı bir şekilde değiştirilebilmiş ve bunu sonucunda ortaya çıkan yeni teknik gereklilikler de tasarıma hızlı şekilde yansıtılıp, test edilebilmiş. Bu sayede aslında projede, tasarımın özüne sadık kalınarak birçok değişikliğe gidilebilmiş. Aynı zamanda danışmanlarla koordinasyonu arttıran ve maksimum bilgiyle tasarım kararlarının alınmasını sağlayan bu süreç, ekibe göre, DDP yapısının yaşamı boyu başarılı bir tasarım olarak kalabilmesini sağlıyor.

©Edmon Leong

Parametrik modelleme süreçlerinin yapının konstrüksiyonu yönünden de birçok yararı olmuş. DDP’nin BIM altyapısıyla yapılmış dijital tasarım modeli, konstrüksiyonun yapılacağı yerdeki koşullar, yerel yönetmelikler, mühendislik gereksinimleri ve maliyet kontrolleri gibi her konuyla ilgili tasarım ve inşaat süreci boyunca rafine edilebilir bir çalışma modeli.

ZHA ekibi tasarım ve tasarım detaylarının her noktasında daha büyük bir kontrole sahip. Bu tasarım süreci yaının tekniği açısından aynı zamanda geleneksel strüktür tasarım süreçlerinden çok daha kesin sonuçlar veriyor ve böylece müşteri ve yüklenicilerin tasarımın özünü daha iyi kavrayıp buna uygun çözümler geliştirmelerini kolaylaştırıyor.

©art.brianpick.com

DDP’nin cephesini oluşturan kaplama da bu sürecin sonuçlarından bir tanesi. Yapının dış kabuğunun oluşturulması, kaplama sisteminin 45.000’den fazla farklı boyutlara ve eğriliklere sahip farklı panellerden oluşması sebebiyle oldukça zorlu bir süreçmiş. Bu kaplama da yine parametrik modelleme süreçleri ve yapıya özel seri metal levha üretimi ile mümkün kılınmış. Yine BIM sayesinde cephe, oldukça kaliteli ve maliyet kontrollü süreçlerle elde ediliyor.

©Virgile Simon Bertrand

Yapının cephesi, pikselli ve delikli olmak üzere iki çeşit modelleme ile üretilmiş. Böylece yapının ışık durumlarına ve mevsimsel olaylara bağlı olarak değişen dinamik bir görsel etkiye sahip olması sağlanmış. DDP, çevresine uyumlu şekilde değişen karaktere sahip: cephe sayesinde yapı kimi zaman bu çevre içerisinde tek bir eleman; kimi zaman da kendisini çevreleyen peyzajla uyum içinde olarak Dongdaemun’un bir parçası haline geliyor. Akşamları ise yapı etrafında tüm binaların neon tabelalarını ve LED aydınlatmalarını yansıtıyor. Akşamları, yerleşik cephe aydınlatmaları sayesinde görünürlüğünü kaybetmeyen yapı, kendine özgü kentsel ortamların özelliklerini yansıtan bir cepheye sahip.

©Virgile Simon Bertrand

Dongdaemun Design Plaza’nın tasarımı, alanın geçmişine ve yeni keşfedilmiş olan tarihini ayarattığı yeni ortama dahil ediyor. Plazanın kurguladığı mimari çevre, tasarımın merkez noktası olarak Seul’un antik surları ve tarihi bulguları belirleyerek yaratılan yapının çevresiyle bağ kurmasını sağlıyor. DDP ile yaratılan dış mekanlar da Seul’u daha yeşil bir kente dönüştürme hedefinde. Yapının yüzeyindeki boşluklar ve açık alanlar yaratan kıvrımları, yenilikçi tasarım dünyasına bir bakış oluştururken yapıyı aynı zamanda kentin çağdaş kültürü, tarihi ve doğası arasında bir bağlantı haline getiriyor.

©Virgile Simon Bertrand

Dongdaemun Design Plaza, Kore’nin çağdaş mimarlık ve mühendislik geleneklerini teknolojinin en gelişmiş yöntemleriyle sürdüren bir tasarım. Devasa tasarım meydanı Zaha Hadid Architects ekibine ve projede görev alan binlerce kişiye göre böyle bir üst düzey yapının hayata geçmesine yardımcı olan herkesin yetenek ve mimarlık konusundaki tutkusunun yerleşik bir örneği. Yapı, süreçleri ve fikirleriyle hem Kore hem de Seul toplumu için sosyal ve teknik açıdan oldukça önemli bir mimari eser.

The post Dongdaemun Design Plaza appeared first on Arkitektuel.

© Getty Images

Vessel, New York’ta Hudson Yards bölgesinde devasa bir kent simgesi. İngiliz mimar Thomas Heatherwick’in (Heatherwick Studio) uzun süredir beklenen tasarımı, 15 Mart 2019’da açıldı. Özel emlak geliştirme bölgerinden biri olan Hudson Yards’a kamusallığı dahil etme amacıyla tasarlanmış meydanda Vessel, kentsel bir odak noktası. Yapı, Escher’in eserlerindeki gibi bir tür labirent kurgulayan 154 kol sarmal merdivenden oluşan bir heykel.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Vessel, yeni bir tip kamusal alan. 2.465 basamaktan oluşan 16 katlı dairesel tırmanma çerçevesi, 80 sahanlığıyla Hudson Nehri’ne ve Manhattan’a eşsiz manzaralara sahip. Projenin amacı, Hudson Yards’a yeni bir kamusallık katmak. Hudson Yards, Amerikan tarihinin en büyük emlak projelerinden biri. Proje, Manhattan’ın Yukarı Batı Yakası’ndaki eski bir demiryolu alanını, yaklaşık 5 dönümden fazla alan kaplayan kamusal mekan ve bahçelerle dönüşümünü gerçekleştiriyor. Bu projenin ana meydanınında bulunan Vessel da, kurgulanan bu kamusallığın odağı.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Yapı, bölge için Heatherwick’ten bir tasarım istenmesiyle ortaya çıkmış. Bu tasarımda istenen, insanları bölgenin kalbine çekmesi ve Manhattan’da buluşmak için yeni bir mekan yaratması. Heatherwick Studio için de projenin en zorlayıcı noktalarından biri, etrafındaki yüksek binaların arasında ve meydanın ölçeğinde kaybolmayacak, hatırlanabilir bir yapı yaratmak olmuş. Ekip ilk olarak tasarıma birkaç parametre belirleyerek başlamış: tasarım akılda kalıcı tek bir obje olmalı, meydana dağıtılmış birçok objenin bütünü olmamalı, hareketsiz bir heykel olmak yerine etkileşimi teşvik eden sosyal karşılaşma olmalı -ve eğlenceli olmalı.

© Shutterstock: Scootercaster

Proje ile ilgili Heatherwick Studio: “Basamaklar arasındaki boşlukları açarak ve böylece üç boyutlu bir kafes oluşturarak kamu meydanı yukarı doğru gerilebilir ve farklı yollarla keşfedilebilecek bir milden uzun rotalar oluşturabilir. Birbirine bağlanan 154 kol merdivenle sürekli bir ‘basamak kuyusu’ yaratan geometrik düzenle kurgulanan obje, kendi kendini taşıyabilir olmalı. Bunun için ek kolon ve kirişlere ihtiyaç duymayan ihtiyatlı bir yapısal çözüm gerekliydi.

Bu strüktürel gereklilik, her bir çift merdivenin arasına çelik bir omurga yerleştirerek, ‘yukarı’ ve ‘aşağı’ arasında doğal bir ayrım yaratarak çözüldü. Bu yapının ham bırakılmış çeliği, nesneye berraklık ve bütünlük kazandırmak için yapıda açığa çıkarılmakta ve merdivenlerin alt tarafı, onları, yapıyı çevreleyen Hudson Yards mimarisinden ayıran, bakır tonlu bir metalle kaplanıyor.”

© Related-Oxford (Michael Maron)

Vessel’in bağlantı elemanlarından korkuluklara her bir bileşeni, ısmarlamaymış. Yapının strüktürel olarak en küçük ögesi, ikili meriven çiftini barındıran devasa çelik birimler. Birimler, Venedik’teki özel bir üretici (Cimolai) tarafından üretilmiş ve İtalya’dan 6 farklı sefer ile gelmiş. Geldiktan sonra da alanda 3 yıl süren bir birleştirme sürecinden geçmiş -yapının boyutundan dolayı. Yine de bu devasa boyuta rağmen Vessel, aslında insan ölçeğinde tırmanılacak, keşfedilecek ve zevk alınacak bir  heykel olarak tasarlanıyor. Vessel, en temelde ziyaretçileriyle canlanan ve meydan hayatını yansıtan basit bir strüktür.

© Related-Oxford (Michael Maron)

“Vessel için fikir, kısmen Hindistan’da insanların su almak için aşağı indiği merdiven kuyularına ait büyüleyici resimlerle ortaya çıktı. Bu fikirle biz de, bir bakıma, sadece insanları bir araya getirecek, insanlar için bir amfitiyatro yaratılabilir mi bunu sorguladık…En başından beri tutkumuz, yoğunluk ve sosyalleşmeydi -ve tabiki Hudson Yards’a bir kalp yaratma. Fakat bu pasif, yalnızca insanların bakıp fotoğraf çekip geçeceği bir obje olarak değil; insanları gerçekten bir araya getiren bir şey olmalıydı.” diyor Heatherwick Studio ekibi.

© Related-Oxford (Michael Maron)

Uzaktan bir çeşit arıkovanı gibi algılanan Vessel, New York’ta insaları hem mod olarak hem de gerçek anlamda yükseltecek ve şehrin farklı perspektiflerine seyir imkanı sağlayacak bir kentsel nokta yaratıyor. Heatherwick’in tasarımı, sürecin başladığı zamandan beri yoğun ilgi gören bir proje. Kentin yeni buluşma noktası ve dev heykeli, şimdi ziyaretçilerden gelen yoğun ilgiyle karşı karşıya.

The post Vessel appeared first on Arkitektuel.

©Flash Card Machine

Torres de Satélite (Satélite Towers – Satélite Kuleleri), Mexico City’de ikonik bir proje. Proje, mimar Luis Barragán ve sanatçı Mathias Goeritz arasında ünlü bir işbirliğyle tasarlanmış. Yapı şehir plancısı Mario Pani’nin Ciudad Satélite kentinde modern Meksika’ya ait ikonik bir tasarım istemesiyle ortaya çıkmış.

©Flickr: piccach

1930 ie 1950 yılları arasında Meksika’da kırdan kente yoğun bir nüfus göçü vardı ve bu göç sonrası nüfus üç katına çıkmıştı. Bu hızlı büyüme, sonucunda kapsamlı şehir planlaması gerektiriyordu. Bu noktada Mario Pani (mimar ve kent plancısı, 1911-1993), mimarlığın ve kentin, Latin Amerika’daki ilk çok aileli yapıya sahip modern bir Meksika’ya hayat verme düşüncesiyle şehir planlama çalışmalarına başladı. Planlama gerekliliğinin ana destekçisi olarak Pani, University Şehri (Ciudad Universitaria, 1952) ve Satellite Şehri’ni (Ciudad Satélite) tasarladı. Ciudad Satélite planlamasının gerekliliği üzerine de Luis Barragán ve Mathias Goeritz’den ikonik bir yapı tasarlamalarını istemiş.

©Sean Moro

Farklı disiplinlerden gelen tasarımcılarıyla Torres de Satélite’ın tasarımı, mimarlık ve sanat arasındaki ilişkiden yola çıkıyor. Kentsel bir heykel olan yapı, günümüzde gelişime erişim sağlayan ve ana renklerin hacimlerini içeren, açık alanı kucaklayan, ana cadde ile sınırlandırılmış bir meydanda yaşayan beş üçgen prizmadan oluşuyor. Etraftaki yollar yapı için önemli bir rol oynuyor. Örneğin trafik hızı kulelerin ona göre bir tasarıma sahip olmasını sağlamış: bu nedenle kuleler güneye doğru üçgenler oluşturuyor. Böylece fikir olarak arabadaki gözlemcinin hızla, kısa sürede diğer yola geçtiğinde yapı, kaybolan bir sele dönüşüyor. Torres de Satélite, güneyden kuzeye anıt gibi görünen güzel kotlar, kuzeyden güneye ise bir noktada birleşen bütün bir yapı olarak aldatıcı bir etkiye sahip.

©Flickr: jubilo haku

Farklı yüksekliklere ulaşan beş üçgen prizma, orijinal tasarımda en yükseği 200 metreye ulaşacak yedi kuleden oluşuyordu. Ancak mali problemler nedeniyle beş adet kuleyle inşa edilebilen heykelin şu an en yüksek ve beyaz yapısı 52 metre; en alçak ve sarı olanı ise 30 metre yüksekliğe ulaşıyor.

Her bir kulenin şekli tasarımcıları içlerini boş bırakmaya zorlamış; ancak içerdiği havanın hacmi kentin ortasında kuleleri sağlam, güçlü gösteriyor. Kulelerin kaba dokuları da onlara karakter kazandırır. Kueler her adımda betonarmeye eklenmiş ahşap formlarla inşa edilmişler.

©Domestika

İlk başta Mathias Goeritz kulelerin her birisinin turuncu renginin farklı tonlarına boyanmasını istemiş; fakat yatırımcıların ve inşaatı gerçekleştirenlerin baskısı ile sonradan fikrini değiştirmek zorunda kalmış. En sonunda kulelerin ana renkler olan kırmızı, mavi ve sarıya; ek olarak da beyaza boyanmasına karar verilmiş. Yeni ve modern olması arzulanan Ciudad Satélite bölgesinin simgesi olan Torres de Satélite, Mart 1958’de resmen açıldı. Yapı, Luis Barragán 1948 yılında Meksiko’da inşa ettiği evi ve stüdyosu gibi (Barragan Evi) 2004 yılında UNESCO Dünya Mirasları listesine konulup korunmaya alınmıştır.

©E-Flux

Torres de Satélite, Meksika’nın 20 yıl içinde en hızlı büyüyen ve başarılı şekilde gelişimini kanıtlayan bir yapı olmuştur. Yerel halk, kuleleri kendilerine ait olduğu hissiyle, kuleleri amblemleri ve gururları haline getirmiş. Kentten arabayla geçenler bu kentsel heykeli şehir ölçeğinde bir referans noktası olarak alır. Yapının gerçek ölçeğini algılayan yayalar, yapıya gelen ziyaretçiler iki taraflarında yükselen kulelerin, bina ölçeğini hissederler. İnsanları saran bu kentsel heykel, kent halkı tarafından da kucaklanıyor. Bu, Goeritz’in mimarlık anlayışında sanata ve Barragan’a atıf ettiği duygusunu yapının da ortaya koyduğunu gösteriyor.

The post Torres de Satélite appeared first on Arkitektuel.

© Rasmus Hjortshøj

Türkçe’ye Aarhus Liman Banyosu olarak çevrilebilecek Aarhus Harbor Bath BIG (Bjarke Ingels Group) tarafından 2018 yılında tasarlandı. Proje, Danimarka’nın en büyük ikinci şehri olan Aarhus’un kıyı bölgesinin yenilenme projesinin bir parçası. Aarhus Liman Banyosu, BIG’in tasarladığı ilk liman havuzları değil. Grup, 2002 yılında Kopenhag’da da benzer bir proje inşa etmiş.

© Rasmus Hjortshøj

Projenin temel amacı, Aarhus halkının yılın tüm ayları boyunca su ve denizin tadını çıkarabilmesini sağlamak. BIG, Jan Gehl ile birlikte çalışarak olabilecek en az müdahale ile maksimum hareket ve canlılığı bölgeye kazandırmak istemiş. Toplam 650 kişinin kullanabileceği şekilde tasarlanan komplekste 50 metre uzunlupundaki bir olimpik havuz, bir çocuk havuzu, dairesel bir dalış havuzu ve iki adet sauna bulunuyor. Yapının sahil kotundan yükselerek kıvrılan uzantısı ise deniz üzerinde iki katlı bir platform oluşturuyor. Böylece kompleksin ıslanmak istemeyen kullanıcıları bu platformların üzerinde güneşin ve denizin tadını çıkarabiliyor.

© Rasmus Hjortshøj

Aarhus Liman Banyosu, bulunduğu bölgedeki yaşamı yeniden kurgulayan bir proje. Yapının hemen arkasında restoran, çocuk tiyatrosu gibi işlevlere sahip bir dizi kulübe bulunuyor ve burada yeni bir liman kültürü ortaya çıkıyor. Kıyının hemen arkasında ise Aarhus’un kentsel dönüşüm projesinin bir sonucu olan konut blokları yükseliyor.

© Rasmus Hjortshøj

Yapımı 2018 yılında tamamlanan kompleks, Ağustos ayının sonuna kadar açık kalmak üzere açılmış. Ancak, uzun vadede bu bölgenin tiyatrolar, oteller ve restoranlar ile canlı bir liman hayatına sahip olması planlanıyor.

The post Aarhus Liman Banyosu appeared first on Arkitektuel.

Renzo Piano Building Workshop imzalı Stavros Niarchos Kültür Merkezi (The Stavros Niarchos Cultural Centre – SNFCC), Kallithea isimli bölgede bulunuyor. Atina’nın merkezinden yaklaşık 4 kilometrelik mesafedeki kültür merkezi, 2016 yılında tamamlanmış. Bir zamanlar hipodrom olan ve 2004 Olimpiyatları’ndan sonra bomboş bırakılan arazideki merkez, kente ve denize olan bağlarını kaybetmiş alanda bu bağlantıları tekrar kurgulayarak Yunanistan için oldukça önemli bir eğitim ve kültür merkezi haline gelmeyi hedefliyor.

©Micheal Denancé

Yunanistan Ulusal Kütüphanesi (National Library of Greece) ve Yunan Ulusal Opera (Greek National Opera) binasını bünyesinde barındıran Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nin arazisi, Faliron (veya Phaliron) Koyu’nda suyla oldukça güçlü bir iletişime sahip olan bir alanda -Kallithea. Fakat sonradan, suyla olan yakınlığına rağmen, alanın denizle olan  iletişimi tamamen kesintiye uğratılmış, aradan geçen yolla birlikte görsel iletişim de tamamen kaybolmuş. Renzo Piano ve ekibi ise bu durumu düzeltmek için tasarımına ilk olarak alanda güneye doğru (denize doğru) yükselen bir yapay tepe kurgulayarak başlamış. Eğimli tepenin son bulduğu yer de kültür merkezi yükseliyor. Böylece kültür merkezinin denize bakan olağanüstü manzaralara sahip olması sağlanmış.

©Yiorgis Yerolymbos

Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nin opera  ve kütüphaneleri barındıran binası, Agora olarak anılan bir kamusal meydanla birbirine bağlanmış. Yapının ana iki fonksiyonlarının birbiri arasındaki iletişim bu Agora isimli mekandan sağlanıyor. İki ana fonksiyonu birleştiren tek kütlenin opera kanadı, geleneksel operalara ve bale gösterilerine hizmet eden 450 kişilik bir oditoryum ve daha deneysel çalışmalara hizmet eden 1400 kişilik ikinci bir oditoryumdan oluşuyor. Kütüphane kanadı ise yalnızca bir eğitim ve kitapların saklandığı bir hacimden çok daha çok bir kamusal kaynak alanı olarak kurgulanmış. RPBW ekibi kütüphane kısmının kentin, ülkenin kültürünün tamamen erileşilebilir olduğu bir çeşit paylaşım ve deneyim mekanı olarak düşünüyor.

©Vasilis Chouliaras

Yapının en üst kısmında, geniş çatı kanopisinin altıda, etrafı tamamen camla çevrili bir okuma odası bulunuyor. Kare bir plan şeması üzerine kurgulanan yatay şeffaf kutu, 360 derecelik bir Atina ve deniz manzarasına sahip. Ekibin amaçladığı görsel iletişim en yoğun hissedildiği nokta burası.

Alanda yaratılmak istenen suyla fiziksel ve görsel iletişim, projenin park kısmında da deva ediyor. Burada ekip bunun için kuzey-güney doğrultusunda uzanan bir kanal yaratmış. Burası aynı zamanda Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nin arazisinde yaratılan kamusal meydanın ana yaya aksı.

©Yiorgis Yerolymbos

Projenin en dikkat çekici noktalarından biri de en üstteki çatı kanopisi. Tüm projeye büyük bir gölgelik olan kanopi tam olarak 10,000 metrekarelik alana sahip olan fotovoltaik panellerle kaplanmış. Bu paneller, opera ve kütüphane için gerekli 2,5 megawattlık enerjiyi üretebilecek kapasitede. LEED Platinum sertifikasını hedefleyen Stavros Niarchos Kültür Merkezi’nde güneş panelleri yapının açık kaldığı süre boyunca enerji etkin bir bina olmasını sağılıyor. Güneşli ve doğal havalandırmaya imkan veren alanında kentin önemli noktalarından birini tasarlayan bir nevi şehircilik ürünü olarak da anılabilecek olan merkez, mekanik ve strüktürel bilgiyi doğayla buluşturan bir eser.

©Yiorgis Yerolymbos

SNFCC’nin en etkileyici noktalarından bir tanesi de yapıya doğru uzanan hafif eğimiyle Stavros Niarchos Park. İlerledikçe opera kısmının yeşil çatısına dönüşen ve uçta 2 metreye ulaşan park alanı, yerel akdeniz iklimi bitkileriyle kurgulanmış. Atinalılara bir tür kenten kaçış ve nefes alabilecekleri bir alan tanımlayan geniş park, projenin şehir içerisinde olan bağlamı açısından da bir hayli önem kazanmasını sağlamış. Proje, yükselen parkıyla kenti eskiden olduğu gibi denize bağlıyor ve kentte oldukça geniş, yeni bir kamusal alan tanımlıyor. “Tasarlarken enerjiti de dikkate alıyorsun. Bu taktiksel bir yaklaşım değil; ilham verici bir yaklaşım. Çünkü enerji ve dünyanın geneli hakkında endişelenmek genç nesillere göndermek istediğimiz mesaj. Yaratılan yapıyla parayı veya gücü değil; geleceği kutluyorsun.” Renzo Piano.

©Yiorgis Yerolymbos

Shard, Centre Pompidou gibi etkileyici projelere imza atmış olan Renzo Piano, projeleriyle aslında çevreye enerji etkinlik bakımından olumlu etki ve yapının tasarlandığı düşüncelerle geliştirici bir karakter katıyor. Bu kültür merkezi de bunun örneklerinden bir tanesi.

“Toplumsal yaşamı bir araya getirecek bir kültür merkezi yaratma fikri park mekanını yapıyı yerleştirmek üzere yok etmek yerine parkı kurgulama fikrini kendi oluşturuyor…SNFCC’de daha önce park oluşturuldu ve yaratılan yapılar parkla korumaya alındı.” diyor Renzo Piano Building Workshop (RPBW) kurucusu.

©Yiorgis Yerolymbos

“Bu, bir problem olduğu için yaptığın şeyin ta kendisi.” Renzo Piano burada 2006’dan beri tasarlanan projenin yapım sırasında başlayan krizden bahsediyor. “İnsanlar güzellike ve umuda ihtiyaç duyuyor…Tabiki insanlardan yiyeceğini alıp onlara karşılığından güzellik veremezsin. Fakat hayatlarına bu güzelliği ekleyebilirsin. Bu tarz bir kamusal enstitüyü gerçeğe dönüştürmek belli bir şehre ait olmanın hissettirdiği gururu oluşturmak, bir yere ait olma hissini pekiştirmek demek.” diyor Renzo Piano.

The post Stavros Niarchos Kültür Merkezi appeared first on Arkitektuel.

New York’un tartışmasız en ikonik yapılarından biri olan Brooklyn Köprüsü, tel kablonun mucidi olan John Roebling tarafından tasarlandı. Köprünün yapımı 1870 yılında başladı ve 13 yılda tamamlandı. Bitirildiği 1883 yılında, dünyanın en geniş asma köprüsü olan Brooklyn Köprüsü’nün köprü kuleleri de o yılda Amerika’daki en yüksek yapılardı.

Brooklyn Köprüsü’nün New York için önemi çok büyüktür. Köprü, yalnızca Doğu Nehri’nin (East River) iki yakasını birbirine bağlayan bir ulaşım bağlantısı değil. Köprünün tamamlanması tüm dünyanın çelik kullanımına yaklaşımını değiştirdi ve asma köprü inşaatlarında bir devrim yarattı. New York’un günümüzdeki öneme sahip olmasında Brooklyn Köprüsü’nün oldukça büyük bir payı vardır.

Wikimedia Commons

Doğu Nehri’nin normal bir nehre göre oldukça zor koşullara sahip olması ve sürekli gel-git olaylarından etkilenmesi sebebiyle, 19 yüzyıla kadar New York ve Brooklyn iki ayrı şehir olarak düşünülürdü. Oysa New York en büyük, Brooklyn de en büyük 3. şehirdi ve iki şehir de hızla gelişiyordu. İki yaka arasındaki tek bağlantı ise işlevsiz, oldukça kalabalık ve güvenliksiz feribot seferleriydi. Bu nedenle bu iki yakanın birbirine bir köprü ile bağlanması 1800’lü yıllardan beri politikacıların rüyalarını süslüyordu.

İki yakayı bağlayan yeni bir köprü hem New York’un üzerindeki baskı ve kalabalığı alarak şehrin sorunlarını hafifletecek, hem de Brooklyn’i daha önemli ve değerli bir bölge haline getirecekti.

Wikimedia Commons

Bu süreç boyunca yıllarda ahşap köprü, zincirli asma köprüler ve yer altı tünelleri gibi pek çok fikir ortaya atıldı ancak bu fikirlerden hiçbiri Doğu Nehri’nin koşulları ile uyuşmuyordu. Nehir hem gelgitli bir yapıya sahipti, nehrin zemini bir köprü için  dönemin en gelişmiş ve derin keson temeline ihtiyaç duyuyordu ve nehir o dönemin en işlek su yollarından biriydi. Tüm bu olumsuz etmenler bir araya geldiğinde, köprü fikrinin hayata geçirilebilmesi için bir mimarlık ve mühendislik harikasına ihtiyaç vardı.

Aranan harika Roebling’in iki devasa Gotik kule arasına asılan asma köprü fikriydi. Roebling,nehrin işlek trafiğini engellememek için köprünün uzun ve yüksek olması gerektiğinin farkındaydı. Bu nedenle köprüyü tamamen yatay şekilde değil, nehrin ortasına doğru ilerledikçe yukarı doğru kıvrılacak şekilde tasarladı. Bu sayede köprünün nehir üzerindeki yükseliği 4 metre kadar artırılabildi.

Köprünün açılış günü / Wikimedia Commons

Brooklyn Köprüsü, 486.3 metrelik bir açıklığı geçiyor ve 1903 yılına kadar bu alanda dünya rekorunu elinde bulundurdu. Köprünün toplam uzunluğu ise 1825 metre. Gotik kulelerin en yüksek noktası ise su seviyesinin tam 84 metre üstünde bulunuyor.

Köprü’nün neredeyse kıyıdan kıyıya, 500 metreye yakın bir açıklığı tek seferde geçmesi hiç kolay olmamış. Köprüyü taşıyan iki kulenin, hem köprüyü ayakta tutan 40 cm. kalınlığındaki çelik kablo halatların yükünü taşıyabilecek mukavemete, hem de köprüyü nehir trafiğine etkilemeyecek yüksekliğe çıkarabilecek dayanıklılığa sahip olması gerekiyordu. Granit ve kireç taşı kullanılarak inşa edilen ve bir katedral kadar heybetli yükselen Gotik kuleler, o dönemde New York’ta inşa edilen en büyük yapılardı.

Yaya yolları / Wikimedia Commons

Brooklyn Köprüsü’nün en özgün özelliklerinden biri, köprünün yayalar tarafından da kullanılabilmesi. Central Park’ı tasarlayan Fredrick Law Olmsted gibi, John Roebling de tasarladığı kentsel anıtın böylesine kalabalık bir şehir için tahmin edilemez bir önemi olacağını düşünüyordu. İnşa edilecek yeni köprü, New York’ta yaşayan insanlara temiz hava, ferahlık ve serbestlik vermeliydi. Bu nedenle Roebling, köprüye yükseltilmiş yaya yolları ekleyerek, Brooklyn Köprüsü’nü yalnız arabalara değil, şehrin tüm insanlarına açmış oldu.

Brooklyn Köprüsü, çeliğin kullanıldığı ilk köprü olarak tarihe geçti. Roebling’den önce hiçbir mimar ve mühendis, çeliğin köprülere getirebileceği potansiyeli fark etmemişti. Bu bağlamda Roebling, inşaat dünyasında bir devrim yaratmış oldu. Roebling’den önce pek çok mimar çeliğin strüktürel dayanıklılığını sorguluyordu. Ancak, Brooklyn Köprüsü gibi devasa bir yapının ayakta durduğunu görmek, dünya çapında çelik kullanımının yaygınlaşmasına yol açtı.

The post Brooklyn Köprüsü appeared first on Arkitektuel.

© Samuel Ludwig

Park Güell, dönemin kraliyet üyesi Eusebi Güell’in isteği üzerine, Barselona’nın aristokratlarının kullanımı için Antoni Gaudi tarafından tasarlanmış. Günümüzde şehrin en popüler ikonlarından biri olan park, panoramik manzaraya sahip terası ve etkileyici girişi ile hem eşsiz bir mimari eser hem de önemli bir turistik kent simgesi.

© Samuel Ludwig

Park Güell, orijinal olarak bir konut kompleksi olması amacıyla tasarlanmış. Ancak planlanan evlerden yalnızca iki tanesi tamamlanmış. Tamamlanan evlerden biri, Francesc Berenguer tarafından Gaudi’nin kullanımı için tasarlanmış. Park 1923 yılında halkın kullanımına açılmış. Gaudi’nin evi ise ünlü mimarın kendi işlerinin sergilendiği bir müze olarak hizmet veriyor.

© Samuel Ludwig

Gaudi’nin tasarımı, 1898 yılında başladığı ve 1915 yılında ekonomik zorluklar nedeniyle yarım bıraktığı Colonia Güell kilisesinin tasarımı ile benzerlikler taşıyor. Gaudi’nin iki eserinde de kıvrımlı taş kolonlar, yerel tuğla ve taşların kullanımı gibi strüktürel ve malzeme tercihi açısından benzerlikler mevcut.

Gaudi, kendi gösterişli mimari uslübu ile doğanın sadeliğini birleştirerek ortaya özgün bir mimari dil çıkarıyor. Parkı oluşturan yapılar, topraktan çıkan bir ağaç gibi yükseliyor, ancak doğanın içinde tamamen kaybolmuyor. Böylece yapısal elemanlar hem doğa ile uyum içinde olabilirken aynı zamanda dikkat çekmeyi başarıyor.

Park Güell’in en dikkat çekici noktalarından biri, Barselona şehrinin panoramik manzarasına bakan terası. Gaudi, terasa parkın kıvrımlı akışına eşlik eden bir bank tasarlamış. Terasta kullanılan renkli mozaikler, seramik parçaları ve demir parmaklıklar parkın hareketli atmosferine eşlik ediyor. Bankın yanında ise farklı renklerdeki mozaiklerden yapılmış “El Drac” (Ejderha) olarak bilinen bir heykel var.

© Wikimedia Commons

Terastaki kıvrımlı yapı ve merdivenler, etrafı çevrilmiş pek çok yarı açık alan oluşturuyor. Boylece park daha sosyal bir kimlik kazanıyor. Gaudi, parkın pek çok yerine Katalan nasyolizmini simgeleyen motifler ve dini semboller yerleştirmiş. Katalan mimar Josep Maria Jujol, Park Güell’in tasarımında Gaudi’ye çok yardım etmiş fakat günümüzde ismi göz ardı ediliyor.

© Wikimedia Commons

Kullanılan dinamik ve renkli malzemeler ve kıvrımlı mimari yapısı ile Park Güell, kendisini çevreleyen doğanın bir parçası olmayı başarıyor. Parkın içindeki doğal yaşam olabildiğince korunmuş durumda. Parkta Barselona’ya özgü papağan ve diğer kuş türleri yaşıyor. Gaudi, parkın bazı noktalarına özel olarak tasarladığı kuş yuvaları yerleştirmiş.

Antoni Gaudi’nin Barselona’daki diğer eserleri Casa Mila ve La Sagrada Familia‘yı sitemizden okuyabilirsiniz.

The post Park Güell appeared first on Arkitektuel.

Paris sokaklarının en karakteristik özelliklerinden biri olan Paris Metro Girişleri, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan Art Nouveau akımının en önemli temsilcilerinden biri. Fransız mimar Hector Guimard tarafından Paris’in 141 farklı noktası için tasarlanan metro girişleri şehrin en önemli mimari eserleri arasında gösteriliyor.

Guimard’ın tasarımları, Fransa’nın 1800’lü yılların sonunda yaşadığı Belle Époque devrinin bir parçası. Güzel Çağ olarak da adlandırılan Belle Époque, 1871 yılında Fransa-Prusya Savaşı’nın bitişinden 1914’te I. Dünya Savaşı’nın başlangıcına kadar süren bolluk ve refah dönemi olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda bu devir, Osmanlı Devleti’nin Lale Devri ile benzerlik göstermektedir ve Fransa’daki pek çok sanatçı eserlerini özgürce üretebilmişlerdir.

Palais Royal istasyonu – 1903

Paris şehir yapısı 1850 yılından itibaren köklü değişiklikler yaşasa da, şehirde bir metro inşaatına başlanması 20. yüzyılın başına kadar ertelendi. 1900’de gerçekleşen Exposition Universelle fuarında şehrin modern bir metro hattına ihtiyaç duyduğuna kanaat getirildi. Dönemin mimarlar topluluğu Société Centrale des Architectes, inşa edilecek metronun girişlerinin tasarlanması için bir yarışma düzenledi. Yarışmayı Duray, Lamaresquier, and Paumier isimli bir mimarlık firması kazansa da, dönemin belediye yetkilisi Adrien Benard bu kararı yok saydı ve metro girişlerini tasarlaması için yarışmaya dahi katılmamış olan Hector Guimard’ı görevlendirdi.

Günümüzde yıkılmış olan Bastille istasyonu

Hector Guimard’ın kendine özel bir tarzı vardı. Özellikle Fransız mimar Eugene Viollet-le-duc’un strüktürel rasyonelliğinden, Gotik mimariden ve Arts and Crafts hareketinden oldukça etkilenen Guimard, Art Nouveau’yu esinlendiği bu mimar ve akımlardan parçalar ekleyerek yeniden yorumladı. Art Nouveau rasyonalizmi adını verdiği bu tarzı ile dönemindeki diğer mimarların arasından sıyrıldı ve Adrien Bernard’ın onayını aldı.

Yarışmanın kazananı olan mimarların önerdiği gibi yığma yapılar yerine Guimard dökme çelik ve camdan oluşan girişler tasarladı. Guimard’ın bu kararının beraberinde getirdiği pek çok kolaylık vardı: demir girişlerin taş yapılara göre çok daha az yer kaplaması, daha kolay inşa edilebilir olması ve demirin çok daha ucuz ve kolay taşınabilir bir malzeme olması.

Anvers

Tüm bu sebeplere ek olarak, demir Art Noueveau’nun kıvrımlı ve dinamik yapısını aktarabilmek için taşa göre çok daha uygun bir malzeme olarak görüldü. Guimard, belli modüler strüktürel elemanlar çerçevesinde değişen beş farklı giriş modeli tasarladı. Bu birimlerin bazıları çok basit bir tabela gibiyken bazıları bir pavyon niteliğindedir. Guimard’ın seçtiği yeşil rengi ve her bir girişte yazan Métropolitain yazısı ve fontu her bir girişte ortak olarak kullanılmış.

Etienne Marcel girişi

Her ne kadar Paris Metro Girişleri günümüzde Paris’in en önemli simgelerinden biri olarak gösterilse de, ilk inşa edildiği yıllarda Guimard’ın işleri oldukça ağır eleştirildi. Girişlerin Fransız olmadığı ve yeşil tercihi ile Alman kültürünü temsil ettiği söylendi.

Porte Dauphine girişi

Orijinal olarak 141 tane yapılan Paris Metro Girişleri’nden günümüze yalnızca 86 tanesi kalabildi. Kalan istasyonlar pek çok sanatçıyı etkileyerek Metro stili adı verilen tarzın öncüsü oldu ve çok kısa bir süre popüler olan Art Nouveau’nun en önemli örneklerinden biri haline geldi. Montreal, Şikago, Lizbon, Moskova gibi dünya şehirlerinde Guimard’ın tarzını örnek alan metro girişleri bulunmaktadır.

The post Paris Metro Girişleri appeared first on Arkitektuel.

Şişhane Park, 2002 yılında Murat Şanal ve Alexis Şanal’ın kurduğu ŞANALarc tarafından 2013 yılında tasarlandı. ŞANALarc Şişhane Park’ı insanların kalabalık şehirde birlikte kullanabilecekleri alternatif bir kamusal alan olarak tanımlıyor. Ancak Şişhane Park, içinde bulunduğu şehirden çok daha kalabalık ve yoğun bir proje. İsmi Şişhane Park olmasına rağmen, yapı ne alışılagelmiş bir park ne de tipik bir kamusal bina. Genel olarak tanımlamak gerekirse Şişhane Park İstanbul’un merkezinde yaratılan cesur bir kamusal mekan yorumu.

© Olivve Wimmer

Beyoğlu’nun güneybatı ucunda, Tarlabaşı Bulvarı’nın üstünde bulunan Şişhane Park, tasarımı ile bu bölgeye gelen ziyaretçileri ve bölge halkını, çevresel faktörler ile bir araya getirmeyi amaçlıyor. Eşsiz Haliç manzarasına bakan projede insanların dinlenebilecekleri, oyun oynayabilecekleri ve bir ağacın gölgesinde oturabilecekleri mekanlar yaratılmış. Park, İstanbul’un alışılagelmiş parklarından oldukça farklı. Diğer parkların aksine Şişhane Park; yürüyüş parkuru, ahşap oturma alanları ve açık mekanlar ile tanımlanıyor. Böylece ortaya her yaştan ziyaretçinin eğlenerek keşfedebileceği ve kullanabileceği bir park ortaya çıkıyor.

© Olivve Wimmer

Şişhane Park, aynı zamanda İstanbul için çok önemli bir ulaşım geçiş noktası haline gelmiş. Kamusal ve özel ulaşım araçlarının durak noktası olan Şişhane Park, pek çok toplu-taşıma hattını birbirine bağlıyor. Yapının içinden Şişhane metro durağına direkt iniş sağlanıyor. Şişhane metrosunu kullanan insanlar buradan otobüs ve dolmuş duraklarına ve Kasımpaşa’ya ulaşabiliyor. Buna ek olarak yapı, bünyesinde 1,000 araçlık bir otopark bulunduruyor. Ayrıca, yapının içinde Beyoğlu Belediyesi Evlendirme Dairesi de bulunuyor. 

Yapı, sürekli değişen, dinamik bir kimliğe sahip. ŞANALarc, Şişhane Park’ın mevsimsel değişikliklere ve kültürel aktivitelere göre değişebilen, gecesi ve gündüzüyle 24 saat yaşayan bir deneyim durağı olmasını amaçlamış. Tasarımda kullanılan mimari dilden inşaatta kullanılan malzemelere kadar tüm kararlar bu dinamizmi vurgulamak doğrultusunda alınmış. Tasarımda tercih edilen malzemeler İstanbul’un kent dokusuna benzer ve alternatif dokular üretilmesini sağlıyor. Yapı, bir bütün olarak ziyaretçilerinin hayal gücünü test ediyor.

© Olivve Wimmer

ŞANALarc’ı tasarım aşamasında en çok zorlayan etkenlerden biri, yol kotu ile giriş kotu arasında bulunan 12 metrelik kot farkı olmuş. Ofis, bu sorunu teraslı bir yapı tasarlayarak çözmüş. Tarlabaşı Bulvarı’na bakan platform caddeden gelen gürültü ve kirliliğe maruz kalırken, yükselen ikinci teras korunmuş bir açık mekan üretiyor. Üçüncü teras ise doğal ışığın ve temiz havanın ana otopark katına inmesini sağlıyor.

© Olivve Wimmer

Projenin amacı, Şişhane Park’ın Galata ile Beyoğlu’nun diğer mahalleleri arasında bir geçiş noktası olması ve Kasımpaşa’daki sosyal hayatın bu bölgeler ile bağlantısının sağlanması. Böylece tasarlanan park, hem Galata’daki yaşamın deneyimlenebildiği doğal bir mekan hem de kültürel aktiviteler ve kentsel programlar için kullanılabilecek alternatif bir kamusal alan.

The post Şişhane Park appeared first on Arkitektuel.