©Iwan Baan

Mimar: Herzog & de Meuron

Tasarım: Jacques Herzog, Pierre de Meuron, Stefan Marbach

Proje Ekibi: Tobias Winkelmann, Paul Vantieghem, Thomas de Vries, Farhad Ahmad, Alexandria Algard, Edyta Augustynowicz, Florian Becker, Aurélie Blanchard, Claire Clément, Arianna Conca, Corina Ebeling, Martin Erlandsson, Billy Guidoni, Yuko Himeno, Elisabeth Hinz, Marc Hölscher, Julia Jamrozik, Hamit Kaplan,Thorsten Kemper, Evert Klinkenberg, Solène Le Gallo, Christina Liao, Aron Lorincz, Donald Mak, David Palussiere, Kevin Peter, Yann Petter, Louis Putot, Susanna Rahm, Steffen Riegas, Christoph Röttinger, Amanda Hope Sachs Mangold, Katharina Schwiete, Günter Schwob, Jan Skuratowski, Johannes Staudt, Ida Sze, Masato Takahashi, Raha Talebi, Miriam Waltz, Shuo Susan Wang, Romy Weber, Claudia Winkelmann, Mika Zacharias, Christian Zerreis

Yer: Bordeaux, Fransa

Yapım yılı: 2013-2015

Herzog & de Meuron imzası taşıyan yeni Bordeaux’nun yeni stadyumu Matmut Atlantique Stadyumu, son yıllardaki alışıldık stadyum mimarisinin dışına çıkan bir tasarım olarak göze çarpıyor. Dünyanın en ünlü ofisleri arasında yer alan İsviçreli ekibin 2015 yılında tamamlanan stadyumu, 2010 yılında stadyum için açılan yarışmada kazanan öneri olmuştu. Proje, stadyumun yorumlanışı ve bu konseptin hayat geçirilişiyle yapıldığı yıllara damga vuran bir tasarımı oldu.

©Francis Vigouroux

Yeni Bordeaux stadyumu hafif ve açık bir görüntü sergilemekte. Barındırdığı saflık ve geometrik netlik, anıtsallık ve zarafet hislerini oluşturuyor. İlk bakışta duruşu, kendisini klasik bir tapınak imajıyla karşılaştırmaya itmekte. Ancak bir tapınağın yükseltilmiş kaidesinin aksine, stadyumun büyük merdivenleri iç ve dış mekân arasındaki sınırları bulanıklaştırıyor. Merdivenlerin üzerinde duran sayısız sütun, ziyaretçilere stadyuma giriş ve çıkışta eşlik ediyor. Böylelikle merdiven ve sütunların kaynaşması yapıda bir açıklık ve erişilebilirlik imgesinin hakim olmasına yol açıyor.

©Iwan Baan

Stadyumun Bordeaux şehrinin geniş manzarasına uyumu konusunda özellikle özen gösterilmiş. Titiz bir geometrik düzenleme ile oluşturulan kolon sistemi ve kıvrılan strüktürler, yapının çevresindeki manzarada yer alan ağaçlar ve yollar tarafından oluşturulan desenleri yansıtıyor. Aslında mimari tanımlar yaparken, ‘zerafet’ sözcüğü artık değeri düşmüş bir betimleme haline gelmiş olsa da, Bordeaux şehrinin kentsel ve mimari mirasını anlatmak için kullanıldığında bu değerini koruyor. Bu proje de Bordeaux’nun zerafetinden ilham alıyor. Bu yaklaşım kentin nefes kesen güzel binalarından ve tipik kireç taşından yapılmış anıtlarından oluşan tarihi bölümünde ilham aramak yerine; bu şehirde zarafet olarak algılanan şeyler olarak ölçek, malzemenin homojenliği ve form hassasiyeti ile saflığından ilham alıyor.

©Iwan Baan

42.000 kişilik stadyumun oyun alanını saran, stadyumda seyirci kısmının üstünü örten çatı aksine yumuşak köşelere sahip geometrik formu, herkes için optimum görünürlük sağlıyor ve kapasite ile kullanım esnekliği yaratıyor. Bu bağlamda birden çok fonksiyona sahip stadyum, futbol ve ragbi müsabakalarının yanında gösteri, konser ve kurumsal etkinlikler gibi çeşitli aktivitelere de ev sahipliği yapabilecek şekilde kurgulanmış. Yapının oval hatlara sahip formuyla orta kısmı, dört sektöre bölünmüş ve üst üste yerleştirilmiş iki katmandan oluşuyor. Görsel olarak daha keskin, üniform olan çatı, güneş ışığının stadyuma ve seyirciler ulaşmasına izin verirken seyirci gözünü de oyun alanına yönlendiriyor. Bu çatının strüktürü ise seyircilerin dikkatini dağıtmamak, görüşünü bölümlere ayırmamak amacıyla stadyumun iç kısmında bulunmayacak şekilde kurgulanmış. Aslında tek bir beyaz öge olan çatı ve seyirci platformu da iki ögenin farklı karakterde formlarda yorumlanmasıyla birbirinden ayrılştırılmış.

©Iwan Baan

Yerden yükseltilerek oluşturulmuş kıvrımlı seyirci platformu, tüm fonksiyonları düzgün ve simetrik hacimlerde barındırabilecek kompakt bir tabana sahip. Bu alan, doğu ve batı yönünde eşit olarak dağıtılan VIP bölümleri, oyunculara ayrılmış alanları ve onlara bitişik medya alanlarını içeriyor. Oval strüktürün ve tabanının mimari sadeliği ve saf çizgileri, izleyici akışının düzgün olmasını ve stadyumda yönlendirme kolaylığını sağlamakta.

©Iwan Baan

Bir kaide üzerine oturtulan, kıvrımlı hatlarla başlayıp çatıda keskin kenarlı bir dikdörtgene evrilen oval strüktür, arazinin doğal koşullarına ve doğudan batıya seyircilerin ana akışına net ve verimli bir şekilde uyum gösteriyor. Bu yalın ve neredeyse soyut stadyum formu, adeta yeryüzüne yağan çok sayıda ince sütun sayesinde toprağın bir parçası olarak yerden yükseliyor. Bu alanın kaidesi ise, yiyecek standları ve tuvaletlerden oluşan, kalabalığın hareketiyle canlanan ve bu sütun ormanı boyunca dalgalanan bir şerit niteliğinde. 

©Iwan Baan

Herzog & de Meuron imzalı mimari bu konsept yeni Bordeaux stadyumuna özel bir kimlik kazandırıyor. Büyük hacim herkes için açıklık ve erişilebilirliği ifade ederken, sahip olduğu şeffaflık, bu yapıyı Bordeaux’nun yeni ve canlı bir kısmına dönüştürecek tüm enerjiyi ve faaliyetleri ortaya koyuyor.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron appeared first on Arkitektuel.

©Laurian Ghinitoiu

Mimar: BIG (Bjarke Ingels Group)

Yer: Bordeaux, Fransa

Yapım yılı: 2019

Fransa’nın Bordeaux kentinde Garonne Nehri ile Saint-Jean tren istasyonu arasında bulunan 18.000 metrekarelik MÉCA (Maison de l’Économie Créative ve de Culture-House of Creative Economy and Culture) şehre, nehir kıyısından yarattığı yeni kent odasıyla, sanat dolu bir kamusal alan hediye ediyor. BIG ve FREAKS’in tasarladığı kültür merkezi UNESCO onaylı Bordeaux kentini aynı zamanda bir sanat merkez üssü yapmak amacıyla üç bölgesel sanat kuruluşunu bir araya getiriyor: çağdaş sanat için FRAC; sinema, edebiyat ve görsel-işitsel sanatlar için ALCA ve performans sanatları için OARA.

©Laurian Ghinitoiu

BIG ve FREAKS MÉCA’nın tasarımını ilk olarak 2012’de, Bordeaux nehrinin canlanmasının bir parçası olarak ortaya çıkarmış. Yapı eski bir mezbaha alanında, aynı zamanda kültürel kurumlara dönüştürülen bir dizi başka endüstriyel bina arasında konumlandırılmış. Şimdi halka açık olan MÉCA FRAC, OARA ve ALCA ile birlikte bir ev kuruyor. Her kuruluş, binanın üçte birini kaplıyor: iki dikey sütunda OARA ve ALCA ile asimetrik kemerde halka açık alanın üzerinde uzanan FRAC.

©Laurian Ghinitoiu

Büyük bir “kentsel oturma odası” olarak tanımlanabilecek bir alan, MÉCA kültür merkezinin kalbini oluşturuyor. Yapı, şehrin gezinti yolunun uzantısı olacak şekilde tasarlanmış. Yapılı çevre ve kamusal alan arasındaki sınırı bulanıklaştırıp insanların yürüyebilecekleri ve yapıyla etkileşime girebilecekleri bir yer oluşturulmuş. Gezi yolundan çıkan bir dizi basamak ve rampa kentliyi önce kentsel oturma odasına yönlendiriyor. Bu 1.100 metrekarelik kent odası sayesinde yapı, Quai de Paludate Caddesi ile nehir kıyısı arasında rahatlıkla gezinmeyi sağlayan, geçirgen bir enstitüye dönüşüyor. Rampanın devamında kentli OARA’nın sahne kulelerine ve ALCA’nın ofislerine anlık bakışlar sunan cepheye ve sonunda FRAC’ın galerilerinin üstünde bulunan terasa ulaşıyor. Kentsel oturma odası, kamusal meydanın üzerinde “modern bir avize” gibi asılı duran yedi metre yüksekliğindeki, beyaz LED ışıklı MÉCA yazısıyla aydınlanıyor. Özel etkinlikler sırasında MÉCA’nın bu yarı açık mekânı konserler ve tiyatro gösterileri için bir sahneye veya heykel ve diğer sanat yerleştirmeleri için bir galeriye dönüştürülebiliyor. Meydana bir de Fransız sanatçı Benoît Maire’nin eseri olan bronz bir yarım-başlı Hermes heykeli ziyaretçileri “bölgenin çağdaş kültürü üzerine düşünmeye” teşvik etmesi için kalıcı olarak yerleştirilmiş.

©Laurian Ghinitoiu

Binanın kurucu ortağı ve kreatif direktörü Bjarke Ingels, “Bina tamamlandıktan sonra OARA, ALCA ve FRAC çoktan gelmişti- ve şimdi MÉCA açıldı, dördüncü ve son unsur burada: Bordo kenti ve vatandaşları” dedi. Ingels, “Bu yeni kentsel oda içinde, ilk kaykaycının geldiğini, ilk romantik çiftin merdivenlerde bir şişe Bordeaux’yu paylaştığını ve eğimli promenat üzerindeki ilk gösteriyi gördük,” diye devam etti. “MÉCA’nın kentsel odasını Bordeauxluların fikirleriyle, yaratıcılıklarıyla, kültürleriyle doldurmaları ve kendileri yapmaları için boş bir tuval ya da daha doğrusu boş bir çerçeve olarak düşünün.”

©Laurian Ghinitoiu

Zemin kattan girince ziyaretçiler “spiral çukur”da rahatlayabilecekleri veya restoran Le CREM’de yemek yiyebilecekleri bir lobiye ulaşıyorlar. Restoran, dev bir pencere ve asansörlerle “kentsel oturma odasına” görsel olarak bağlantılı kurgulanmış. Ziyaretçilerin dışarıdaki aktiviteleri ve dışarıdakilerin içeriyi görmelerini sağlayarak bir iç-dış diyalogu kurulmuş. BIG tarafından restoran için tasarlanan kırmızı mobilyalar ve mantar sandalyeler kentin şarap konusundaki itibarına referans vermekte.

©Laurian Ghinitoiu

Restoranın yanında OARA’nın 250 koltuklu siyah tiyatrosu bulunmakta. Tiyatro esnek oturma konfigürasyonları ve beton, ahşap ve perfore metalden oluşan tamamen siyah bir dama tahtası ile optimize edilmiş akustik sistemlerle donatılmış. Üst katta, ALCA’ya ait 80 koltuklu kırmızı vurgulu bir sinema, iki adet prodüksiyon ofisi ve proje inkübasyon alanı yer alıyor. Bu mekanlar “saydamlık yaratmak” amacıyla, aynı zamanda geçip gidenlere içeriden görünüşler sunan, rastgele yerleştirilmiş pencereler ile deliniyor. FRAC, MÉCA’nın üst katlarında yer alıyor ve tavan pencereleri ile aydınlatılmış yedi metre yükseklikte sergi alanlarına, sanatçılar için prodüksiyon stüdyolarına, depolama tesislerine, 90 kişilik oditoryuma ve bir kafeye ev sahipliği yapıyor. 850 metrekarelik kamusal teras sergi alanlarının esnek bir uzantısı gibi işlerken, gelecekte yapılabilecek büyük ölçekli sanat enstalasyonlarına ve performanslara kent ve St. Michael Bazilikası’nın ortasında bir açık hava mekânı sağlıyor.

©Laurian Ghinitoiu

MÉCA’nın cephesinin neredeyse tamamı, içeri giren ışık miktarını kontrol etmek ve şeffaflık hissi yaratmak için çeşitli boyutlarda pencereler serpiştirilmiş 4.800 prefabrik beton panelden oluşuyor. 1,6 ton ağırlığa sahip beton paneller,Bordeaux’nun yerel kumtaşı binalarını yansıtan bir doku oluşturmak için kumlanmış. Kumlamanın parlaklık ve sıcaklık katan sarı granülleri sayesinde bina güneşte ışıldar ve MÉCA’yı şehre tanıdık ama yeni bir yerel görüş olarak entegre eder.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post MÉCA Kültür Merkezi / BIG appeared first on Arkitektuel.

©William Beaucardet

Mimar: Ateliers Jean Nouvel

Yardımcı Ekip: Brigitte Métra (Métra+Associés)

Akustik Danışman: Harold Marshall (Marshall Day Acoustics)

Proje Ekibi: Mathieu Forest, Didier Brault, Bernard Avril, Cyril Desroche, Toshihiro Kubota, Éric Stephany, Gaston Tolila, Trevor Ablott, Birgit Breigbeder, Julien Broussart, Grégoire de France, Pedro Dinis, Damien Faraut, Laure Frachet, Mathilde Jauvin, Elisabeth Kather, Sophie Laormiguiére, Carole Magot, Kirsi Marjamaki-Mas, Samuel Nageotte, Carolina Oliviera, Stéphanie Perrin, Ute Rinnebach, Sophie Roggwiller, Yves Rouby, Alberto Rubin, Anna Ugolini, Qiang Zou, Caroline Binachon, Jean-François Bodson, Yuan Jiang, Narjis Lemrini, Samuel Mayanobe, Philippe Monteil, Matthias Raasch, Clara Veci, Nicolas Grosmond, Alain Gvodenovic, Choi Hae Jin, Didier Lobjois, Raphaël Renard, Reda Slaoui

Yer: Paris, Fransa

Yapım yılı: 2007-2016

Philharmonie de Paris, Jean Nouvel’in mimarisi, yapım ve açıldıktan sonra geçirdiği süreçlerle dünyada büyük yankı uyandıran tasarımı. 2016’da, planlanan tarihten 2 yıl sonra, tamamlanan filarmoni binası uluslararası bir yarışma sonucu Ateliers Jean Nouvel’in yenilikçi tasarımının birinci olmasıyla ortaya çıkmış. Paris için son yılların en önemli mimari gelişmelerden biri olan Philharmonie de Paris, kentin dışında modern mimarinin önemli eserlerinden biri olan Parc de la Villette’in içerisinde yer alan yapı, organik formuyla parkta bir tepe gibi yükseliyor.

©William Beaucardet

Yapı, Paris için çok eski bir hayali gerçekleştiriyor: Cité de la Musique. Büyük bir oditoryum, amfitiyatro ve çok sayıda müzik odasını içeren bu proje, kentin ihtiyacı olan büyük konser salonu ve diğer müzik hacimlerini kente kazandırma hedefiyle düşünülmüş bir proje. Philharmonie ise yalnızca Paris’in ihtiyacı duyduğu büyük konser salonu olmayı değil; zamanın sorunlarına cevap veren, orkestraların ihtiyacı olan optimal çalışma koşullarını sağlayacak ve müziğin kapılarını herkese açan eğitsel aktivitelerin gerçekleşebileceği birden çok hacim barındıracak bir yapı olmayı hedefliyor. “Filarmonik kelimesiyle kişi kolayca bir uyum sevgisi hayal eder. Ardışık, kentsel armoniler…Paris Filarmoni, Parc de la Villette, La Cité de la Musique ve Paris çevreyolu ile uyumlu bir ilişki sürdüren prestijli bir etkinlik binası.” Ateliers Jean Nouvel.

©Danice O. Kus

Ekibin projeyi tasarlarken odak noktası çevrede ve kentte farklı uyumlar oluşturmak. Ateliers Jean Nouvel ekibi bu uyumları farklı kademelerde işliyor:

“Primo: Paris’in ışığıyla ilişki, gri bulutların arasındaki güneş ışığı, yağmur…Alüminyum kaplama yerde Escher benzeri desenler oluşturan ölçülen ve oluşturulmuş yansımalar mimarisi.

Secundo: Parc de la Villette ile uyum, Tschumi temalarının devamı, binanın altındaki yatay korunaklı bir bahçe, delikli kaplamalarla pavyoncuklar (follies*), parlak mimari yüzeylerdeki gölge yansımaları, bir “la Villette tepesi” oluşturulması, Buttes-Chaumont örneğindeki gibi yürünebilir bir mineral kabartması ile kentsel peyzaj üzerinde bir gözlemevi oluşturur.

Tertio: Daha önce oluşturulmuş asfalt çizgilerini izleyen oblik planlar sayesinde Cité de la Musique ile uyum.

Quatro: Dinamik, uzak bir ölçekte bir işaretin yaratılmasıyla çevre yoluna ve banliyölere uyum, kaplamayı delen, konser programını gösteren ışıklı bir görüntü.”

*Follies: Süs olarak yapılmış yapıları verilen isim. Follies, Parc de la Vilette’in yapı katmanını oluşturuyor. Parktaki küçük kırmızı yapıcıklar, ‘follies’ olarak adlandırılıyor. Philharmonie de Paris de ‘folly’ olarak anılan bu küçük yapılardan yaratıyor.

©William Beaucardet

Müziğe hizmet eden bir mimari olarak Philharmonie de Paris, Parc de Vilette bir tepe gibi yükselen kaya benzeri forma sahip bir yapı. Yapının merkezindeki konser salonunu çevreleyen parlak spiral alüminyum formları, çeşitli gri tonlarında kuş benzeri şekillerde mozaikler ile kaplanmış. Bu form, hafif açılı mat yapı kabuğu ile kontrast oluşturuyor. Paris Filarmoni, 37 metre yüksekliğindeki çatısında halkın gezintisine imkan sağlayan bir yapı -bu bakımdan bir nevi parkın devamı gibi davranıyor. Bu bakımdan filarmoni binası, Parc de la Vilette için bir pusula noktası. Alana hakim olmaya çalışmak yerine, yapı, çevredeki diğer mimarilerle farklı bağlantılar kuruyor ve böylece bölgenin kentsel ve mimari bağlamının bir parçası haline geliyor.

©C. d’Heoruville

Philharmonie de Paris, bünyesinde konser salonları dışında birçok sosyalleşme mekanı da barındıran bir yapı. Yapının iç mekanlarını AJN ekibi şu şekilde işliyor:

“Primo: Salon ve fuayeler dünyevi zevkler sunuyor. Burada kullanıcılar arkadaşlarıyla buluşabilir, butiklerin etrafında dolanarak zaman geçirebilir, bahçe manzaralı bistrolarda yemek yiyip bir şeyler içebilir ve salonlarda kitap okuyabilir.

Secundo: Müzik ve ışığı vurgulayan salon, dinleyicileri olağanüstü rahatlıkta geniş, derin koltuklara sahip uzun balkonlarda ağırlar. Askıya alınmış bu izleyici alanı tasarımı sayesinde salondaki izleyici etrafı müzik ve ışıkla çevrili hisseder. “Hacimsel bir siklorama” olan salonun kabuğu, gerçekleştirilen repertuara göre aydınlatılıyor…

Tetrio: Philharmonie de Paris de ince nüansları ve yapının gri ve gümüş kıvrımlar içinde parıldayan gizemli varlığıyla, güçlü ‘monomateryal’ (tek materyal) estetiğinin yardımıyla; her konserin kendine has eşsiz deneyimini, görsel ve duyusal zevkle harekete geçiren en prestijli filarmoni binaları arasında yer alacak.”

Philharmonie de Paris bu şekilde halkla sanatçıların yollarının keşiseceği, yaşayan bir müzik mekanı olarak hayata geçiriliyor.

©William Beaucardet

Philharmonie de Paris konser salonu için yeni bir oditoryum tipi geliştiriyor. Yapı, şimdiye kadar kullanılmış konser tipolojileri olan ‘shoebox’ ya da ‘vineyard’ (Berlin Filarmonik’teki gibi) yerine; ‘enveloping’ (kaplama) adında bir tipoloji geliştiriyor. Kahle Acoustics tarafından geliştirilen akustik program ile konser salonu, yüksek yankılanma ile birlikte büyük bir ses netliği, seyirciye yanal yansımalar ve yakın, samimi bir hissiyatı amaçlıyor. Bu faktörlerin hepsi salon için mimarlar akustik danışmanlar ve mühendisler; ve tiyatro uzmanlarının ortak çalışmaları sonucu ortaya çıkmış yeni tipoloji içinde elde edilmiş. 2400 kişilik büyük bir salon olmasına rağmen yapıdaki en büyük konser alanında orkestra şefi ve en uzak seyirci arasındaki mesafe 32 metre. Samimiyeti yaratan bu özellikle, izleyiciyi saran yüzen balkonların ve yüksek yankılanmayı üreten dış haznenin birlikte kullanımı sayesinde salonda istenen bütün gereklilikler sağlanmış. Bu yeni model, sıcak bir atmosfer içinde mükemmel seste netlik ve şeffaflık elde etmek için yanal yansımaları, doğrudan sesi ve yankılanmayı birleştiriyor.

©William Beaucardet

Philharmonie de Paris’in özgün yönlerinden bir başkası da çok yönlü salonlar. Buradaki hedef oditoryumu farklı müzik türlerine entegre ederken her zaman en uygun izleme ve dinleme koşullarını sağlamak. Senfonik konfigürasyonda seyirci düzeni orkestrayı çevreler. Sahnenin arkasındaki katmanlar, sunulacak dinleti için bir koroyu barındırır, ancak salon ağırlıkla seyirciler tarafından doldurulur. Ancak konser formatlı operalar veya ‘sinema konserleri’ (canlı müzik ile film gösterimleri) olduğu zaman, bu arka katmanların ortadan kaldırılır ve sahnenin geri taşınmasına izin verilir. Bu şekilde bu düzenlerde ‘parterre’ (gösteri salonlarındaki zemin) arttırılmış olur. Philharmonie de Paris, bütün bu düzenlere uygun esnek sahne ve izleyici kısmı barındırıyor. Bunlar dışında yapı, dans gösterilerine elverişli ‘Stüdyo’ hacmi, geçici sergi mekanı, müziği konu alan eğitim hacimleri, konferans salonu, prova odaları ve çatıda şehir ve Parc de Vilette’e eşsiz manzalar sunan bir seyir terası bulunduruyor.

©Danice O. Kus

Yapı magazin anlamında da dünya çapında ünlenmiş bir sürece sahip. Yapının planlanandan 2 yıl sonra 3 katı bütçeyle açılmasının ardından işverenler AJN ekibini dava etmişler ve stüdyoyu iflasa sürükleyecek bir meblağ talep etmişlerdi. Yapım sürecinde de giderleri çok fazla olması nedeniyle Fransız devleti de projeyi de iptal etmek istemiş fakat çok ilerlediği için yapıma devam edilmişti. Yaşanan tatsızlıklar sonucu Jean Nouvel de projeyi sahiplenmemiş, yapım sürecinde yapının “orijinali yansıtmaması” sebebiyle projeyle ilişiğini kesmiş ve tamamlanınca da açılışına dahi gitmemişti. Davalarla ilgili son gelişme de Jean Nouvel’in miktarı “tamamıyla orantısız” ve “mimarlık dünyasında eşi benzeri görülmemiş” olarak değerlendirmesi sebebiyle işverenlere karşı bir dava açması olmuş. Philharmonie de Paris, 14 Ocak’ta kapılarını açıp hizmet vermeye başlamıştı.

---

Son Yazılar

Açık Çağrı: MARJİN 01

• by arkitektuel

Duvar Ev 2 / John Hejduk

• by arkitektuel

Tungestølen Hiking Kabini / Snøhetta

• by arkitektuel

Michael Hays – Mimarlığın Arzusu

• by Beyza Mert

Dolunay Villa / Foster + Partners

• by arkitektuel

Archigram #3: Plug-in City

• by arkitektuel

Q_fault / Aykut Dağ

• by arkitektuel

Casa Sublim / Xavier Corberó

• by arkitektuel

Matmut Atlantique Stadyumu / Herzog & de Meuron

• by Efe Sezen

House Of Architects / Thom Mayne, Tadao Ando, Kengo Kuma, Peter Zumthor

• by arkitektuel

---

Bizi Takip Edin!

---

Sitede Ara

Search for:

Arkitektuel'den Haberdar Olun!

The post Philharmonie de Paris / Ateliers Jean Nouvel appeared first on Arkitektuel.

©Benoit Perrin

1793 yılında Fransız Devrimi ile beraber müzeye dönüştürülmeden önce saray olarak kullanılan Louvre’un tarihi, 13. yüzyıla dayanıyor. Müzeye çevrildikten sonra günümüze kadar M.Ö. 7. milenyumdan M.S. 1850’li yıllara uzanan sanat eserlerine ev sahipliği yapan, dünyanın en önemli müzelerinden bir tanesi haline gelmiştir. Louvre için binanın tarihi boyunca birden çok kez yenilemelere gidilmiş. Yapı son olarak 1932’de, I.M. Pei’nin 1983 yılında başlayacak olan müdahalesinden önceki son halini almıştır.

©Koji Horiuch

Louvre için I.M. Pei tarafından yapılan yenilemenin hikayesi ise 1981 yılına dayanıyor. 1981’de  Fransa’da dönemin yeni seçilmiş sosyalist başkanı Francios Mitterrand, kültür kurumlarının renovasyonu için ülke çapında bir talimat vermiş ve bunun için ayrılan bütçeyi 2 katına çıkarmış. Bu gelişme, ülkedeki birçok müze ile birlikte, Louvre’un renovasyonu ve yeniden düzenlenmesine de imkan sağlamış -Mittrend’ın ilk olarak Louvre’a odaklanmış. Renovasyon ve müzenin yeniden düzenlemesini içeren Louvre’un gündemdeki son yenilemesi için başkan Mitterrand, 1983 yılında Avrupa’yı ve Amerika’yı dolaştıktan sonra, Çinli-Amerikalı mimar I.M. Pei’yi görevlendirilmesine karar verir ve Paris’in sembollerinden biri haline gelecek olan yapının tasarım süreci böylece başlamış olur.

©Koji Horiuch

Louvre için gerekenler ise oldukça fazlaymış. Dünyanın en iyi sanat koleksiyonuna sahip bir yer olarak Louvre, renovasyon istenen zamanlarda oldukça bakımsızdır. Müze içindeki galeri mekanları ise birbirinden kopuk ve bu nedenle Louvre, ziyaretçilerin labirent gibi algıladığı kordiorlarda kaybolduğu bir müze. Müzede galeriler, iç mekanın büyük bölümünü oluşturuyordu ve küratörlere sanat eserlerini depolamak ve bakımını yapmak için hiçbir alan kalmıyordu. Bunların arasında dönemin Fransa Maliye Bakanı Richelieu Wing’in ofisleri için ayrılan kısımlar vardı. Bu ofisler, müzenin bir kısmını halka kapatıyordu ve ihtiyaç halinde dahi kullanılamıyordu. I.M. Pei bütün bu sorunlara çözüm olacak bir tasarım geliştirmeliydi.

Yeni Müze Hacimleri / ©Pei Cobb Freed & Partners

I.M. Pei’nin 1989’da tamamlanan Louvre’un son renovasyonu, Cour Napoleon (Louvre’un ana avlusuna verilen isim) kısmının yeniden tasarlanmasını içerir. Pei bütün bu gereklilikleri sağlayacak bir çözüm olarak çakılla kaplı geniş avluya müze için yeni bir altyapı barındıran yeni bir giriş düşündü.

Yeni giriş, koleksiyonlara ulaşım hacimlerini ve müzenin kamusal mekanlarını barındırıyor. I.M. Pei bu şekilde ziyaretçi yoğunluğunu hafifletmeyi amaçlamıştı. Bu yeni giriş mekanı müzeye, müzenin merkezinde galerilerden ayrı ve kullanışlı bir lobi mekanı sağlaması için düşünülmüştü. Aynı zamanda müzenin ziyaretçilerine Louvre’daki müze deneyimleri süresince bir odak noktası yaratmış oldu.

©Flickr: petunia2323

Galerilerin, depoların ve koruma laboratuvarlarının bulunduğu ve aynı zamanda müzenin kanatları arasında bağlantı sağlayan yeni bir yeraltı sistemi olan giriş için Pei, avlunun ortasında şeffaf bir heykeli bir etki hayal etti. Pei’nin Louvre’a eklediği hacmi aşağıdaki bölümleri aydınlatan, büyük çelik ve cam bir piramit olarak tasarlandı. Yüksekliği 20.6 metre olan cam piramit, 603 eşkenar dörtgen ve 70 üçgen şeklinde pencereden oluşuyor. Bu ana piramidin etrafı da Cour Napoleon isimli avlu kısmının aşağısındaki mekanlara ışık sağlayan 3 küçük üçgen tavan penceresi ile çevrelendi. Pei’ye göre bu radikal tasarıma sahip cam piramit müzeye, tarihsel ve biçimsel önemi olan sembolik bir mekan sağlıyor. Le Grand Louvre bünyesindeki eklemeler ve yer değişimleri ile, müze koleksiyonunun genişlemesine ve daha fazla işin sergilenmesini sağladı.

©Elizabeth Westendorf

“Şekil olarak, Louvre’un mimarisiyle en uyumlu olan bu…Aynı zamanda en yüksek strüktürel kararlılığa sahip şekillerden biri, bu sayede geçirgenliği sağlamış oluyor. Cam ve çelik kullanımı, geçmişin mimari geleneklerinin kırılışının bir işareti. Bizim zamanımızın eseri.” diyor I.M. Pei tasarımı için. Cour Napoleon’un merkezindeki anıtsal görünümlü cam piramit Louvre’un tasarımına ve ölçeğine saygın duyan ve katkıda bulunan merkezi bir odak noktası sağlıyor.

©Koji Horiuch

Louvre’un büyük cam piramidi, ünlü Giza Piramitleri ile aynı oranlar içerisinde tasarlanmış. I.M. Pei tasarımıyla müzenin tarihi dokusuna gölge düşürmekten ziyade Fransız Rönesans mimari stili ile modern strüktürü karşıtlık yaratmak amacı ile bir araya getirmiş. Piramidin eğimli cam duvarları müzenin mansard çatısına (diğer ismi Fransız çatısı, iki farklı eğimle uygulanmış çatılar) ve Louvre’un cephesinin opak, ağır karakterine abartılmış saydamlığıyla saygı duruşunda bulunuyor.

Pei’nin tasarımı Le Grand Louvre, tahmin edilebileceği gibi bir kısım Parisliler tarafından tam anlamıyla kabul görmüyor. Sonuçta Louvre müzesi, Paris insanının hatta dünya tarihinin ve kültürünün derin izlerini barındırmakta. Eleştirilerin çoğu müzeye yapılan eklentilerle ilgili olmaktan daha çok, tasarımın dili ili alakalı oluyor.

1985 Connaissance des Art’tan Louvre Üzerine Bir Yazı

Çoğu kimse sürecin başlangıcında Pei’nin Louvre’un yanında oldukça modern kalan tasarımının Louvre’un Rönesans dönemini yansıtan klasik mimarisini bozacağını ve bu modern eklentilerin yapının yanında uzaylı yapımı gibi gözükeceğini düşünüyordu. Tasarıma uluslararası tepki oldukça yerici olmuş. Piramit mimari bir şaka, göz zevkini bozan bir parça, “Paris’in Mısır ölüm sembolünün tarihi fazlaca geçmiş saldırısı” ve “Mitterand tarafından empoze edilmiş megolamanca bir akılsızlık örneği” olarak anılmış. Pei de tasarımıyla beraber 10 yıl süren projenin sürecinde dalga geçilen bir mimar oldu.

©Flickr: petunia2323

Neyse ki, yıllar geçtikten sonra da olsa Pei’nin Le Grand Louvre tasarımı Paris’in kültürü içerisinde yerini buldu. Eyfel kulesinin Parisliler için bir ikon haline gelmesine fazlasıyla benzeyen bir durum. Pei’nin tasarımı Louvre müzesinin ve Paris’in görselinin ayrılamaz bir parçası haline geldi. Le Grand Louvre, şimdilerde Eyfel Kulesi ile bile yarışan bir Paris sembolü.

Kaynaklar

1. Eduardo Souza. “AD Classics: Le Grand Louvre / I.M. Pei” 18 Kasım 2010. ArchDaily. <https://www.archdaily.com/88705/ad-classics-le-grande-louvre-i-m-pei/>
2. “Louvre Müzesi Paris Hakkında Bilgi ve Eserler” 22 Mart 2015. istanbulsanatevi. <https://www.istanbulsanatevi.com/dunya-muzeleri/louvre-muzesi/>
3. Elizabeth Evitts Dickinson. “Louvre Pyramid: The Folly that Became a Triumph” 19 Nisan 2017. Architect Magazine. <https://www.architectmagazine.com/awards/aia-honor-awards/louvre-pyramid-the-folly-that-became-a-triumph_o>
4. “IM Pei: celebrated architect behind Louvre pyramid dead at 102” 16 Mayıs 2019. The Guardian. <https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/may/16/im-pei-architect-dead-at-102>

The post Le Grand Louvre appeared first on Arkitektuel.

©Transsolar

2006 yılında ilk kez uluslararası bir yarışmanın parçası olarak tasarlanan proje SANAA ekibi, New York temelli bir stüdyo olan Imrey Culbert, peyzaj tasarımcısı Catherine Mosbach ve müzenin sergi alanlarından sorumlu, müzisyen Studio Adrien Gardère işbirliği ile tasarlanmış. Tasarım 1960’lı yıllardan önce kömür madeni olarak kullanılan 20 hektarlık bir arazinin içine entegre edilmiş. Müze için eski bir maden ocağı alanı seçilmesinin sebebi, alanın endüstriyel geçmişin zenginliğini koruyarak alanının dönüştürülmesine katkıda bulunma niyeti. Her yıl 500.000 ziyaretçi çekmesi beklenmiş ve sanayi sonrası kenti yeniden canlandırmaya yardım etmesi öngörülmüş.

©Julien Lanoo

SANAA’nın kurucuları Kazuyo Sejima ve Ryue Nishizawa Louvre Lens’i ve süreçlerini anlatıyor: “Alanın açıklığını korumak ve bu büyük projenin yüksekliğini azaltmak için yapı birkaç parçaya bölündü. Arazi kotunda kademeli değişiklikleri izleyen büyüklükleri ve düzenleri sayesinde binalar, madencilik tarihini ortaya çıkaracak şekilde alanın ölçeği ve peyzaj özellikleriyle denge yakalıyor.”

©Julien Lanoo

Sejima ve Nishizawa, çevresini domine eden bir kale oluşturmaktan kaçınmak istemişler. Varlığını çok baskın hale getirmeden çevresiyle entegre olan alçak, kolay erişilebilir bir yapı tasarım sürecinin ilk amaçlarından biri olmuş. Mimarlar, nehir kıyısında birbirleriyle yavaşça kenetlenen kayıkların görüntü ve hissini yaratmak istemiş. Cepheler, parkın görüntüsünü yansıtan parlatılmış alüminyumdan yapılmış ve bu seçim müze ile çevresindeki manzara arasında süreklilik sağlanması için tercih edilmiş. Birbirini takip eden ve bir zincir oluşturan dikdörtgen hacimlerin alüminyum cephe yüzeyleri düz gözükmesine rağmen hafif eğimli. Çeliği ve camı materyal olarak kullanan beş binadan oluşan yapı, dört dikdörtgen şeklini ve açıları birbirine denk gelen, hafif kavisli duvarları olan büyük bir kare biçimini kullanmış.

©Julien Lanoo

Sejima ve Ryue, “Proje, alanın narin karakteriyle çelişen katı ve doğrusal şekillerin yanı sıra, müzenin iç karakteri açısından kısıtlayıcı serbest şekillerden de kaçınıyor. Alanların hafifçe bükülmesi, proje alanının uzun kavisli şekli ile uyum yaratırken iç alanlarda da ince bir bükülmeye sebep oluyor ve bu sanat çalışmaları ile zarif bir ilişki sağlıyor” diye belirtiyor.

28.000 metrekarelik yapının tamamı, 360 metre uzunluğunda. Kitapçı, kafe ve diğer işlevlere sahip kavisli cam yüzeyli odaların da içinde bulunduğu merkez salonunda giriş sağlanmış. Bu salonun karşılıklı köşelerinde bulunan kapılar, iki sergi galerisine uzanacak şekilde konumlandırılmış.

©Julien Lanoo

Doğuda, 125 metre uzunluğundaki Grande Galerie, altı yüzyıl öncesine dayanan kalıcı sanat eserleri koleksiyonu (Louvre Koleksiyonu) için ortam sağlarken, batıdaki geçici sergiler için olan galeri, La Scène (geniş çaplı yeni nesil bir oditoryum) ile doğrudan bağlantılı olarak tasarlanmış. Müzede ayrıca, alana gömülü olarak konumlanmış büyük, görünmez, iki seviyeli bir kat yaratılmış. Bu alanın müze deposu, kamu hizmeti ve lojistik işlevleri için de kullanılması planlanmış. Güneyde birbirinden bağımsız iki bina idari hizmetleri ve kuzeyde bir restoran barındıran müze, park ve şehir arasında bir bağlantı konumunda. Projede hem işlerin sergilenmesi hem de binanın içine ışık alınabilmesi için çatılar kısmen camla kaplanmış. Doğal ışık, tavanı oluşturan iç gölgelikler vasıtasıyla kontrol edilmiş. Alüminyum duvarların odaların içinde bulanık yansımalar yaratması amaçlanmış.

©Julien Lanoo

“Işık, bizim için çok önemli. Bu alanın özel bir ışığı var. Japonya’ya kıyasla, insidans açısı daha sığ, ışık daha soğuk ve biz bu özel ışığa cevap vermek istedik….binadaki gün ışığının büyük bir kısmı bizim için genel olarak önemliydi -kalitesi ve atmosferi ve ayrıca yansımalarla ilişkisi nedeniyle. Sergilerin ve ziyaretçilerin alüminyum duvarlardaki yansımaları gözlemci ve nesne arasında özel bir ilişkiye yol açıyor.” diyor Kazuyo Sejima Louvre Lens için.

The post Louvre Lens appeared first on Arkitektuel.

© palaisbulles.com / BF images

Macar mimar Antti Lovag tarafından tasarlanan Le Palais Bulles (Bubble Palace), Türkçe’ye Baloncuk Sarayı olarak çevrilebilir. Mimarlığa sürprizlerle dolu, eğlenceli ve spontane bir oyun olarak bakan Lovag’ın mimari ideolojisini yansıtan tasarımı 1975 ile 1989 yılları arasında inşa edilmiş. Le Palais Bulles daha sonra Fransız mofa tasarımcısı Pierre Cardin tarafından yazlık ev olarak satın alınmış.

© palaisbulles.com / BF images

Fransa’nın Cannes şehrinde bulunan yapı baloncuk şeklindeki özgün formları ile dikkat çekiyor ve adını bu hareketli mimarisinden alıyor. Her ne kadar bu formlar ilk başta görsel olarak algılansa da, Lovag tüm bu hacimlerin nasıl kullanılacağına da kafa yormuş. Habitoloji adını verdiği bir tarz oluşturan Lovag, insan yaşamı için optimum mekan arayışına girmiş.

© Ken Sparkes

“Gerek ekonomik sorunlar gerek ise teknik çözümlerin yetersizliğinden, insanoğlu, hareketini kısıtlayan ve uyumunu bozan dik açılar ve çıkmazlarla dolu küplerin içinde yaşamayı seçmiş.” Lovag, tasarladığı küre şeklindeki hacimleri bu sözler ile nedene bağlıyor. Lovag, düz çizgiler kullanmayı ‘doğaya karşı bir agresyon’ olarak tanımlıyor. Lovag’a göre insan uzuvlarının hareketi mekanda dairesel olarak gerçekleşiyor ve bu nedenle dairesel mekanlar insan hayatını tanımlıyor.

Lovag, mimarlık hayatı boyunca çalışmalarını bu fikirler etrafında ilerletmiş ve kendi manifestosunu oluşturmuş. Lovag’ın ortaya çıkardığı mimari anlayış alışılagelmiş ortagonal sistemi tamamen reddediyor. Lovag mekansal prototipler ve deneysel yapılar tasarlayarak insan bedeninin mekanı nasıl kullandığı üzerine araştırmalar yapmış. Le Palais Bulles, Lovag’ın bu çalışmalarının en bilinen örneği. Lovag’ın tasarladığı küre şeklindeki mekanlar her ne kadar göze farklı gelse de insan duyularına hitap eden estetik mekanlar.

© palaisbulles.com / BF images

Le Palais Bulles’in küresel hacimlerden oluşmasının bir başka sebebi ise kürenin inşası kolay bir geometrik şekil olması. Küre şekli,mimara hafif, dayanıklı ve malzeme kullanımı bakımından ekonomik çözümler sunabiliyor. Yapıyı tanımlayan bir diğer mimari unsur bu organik kütlenin üzerindeki dairesel açıklıklar. Lovag, yapının üzerindeki pencereleri tamamen müşterilerinin isteklerine göre yerleştirmiş.

© palaisbulles.com / BF images

Orijinal olarak Fransız sanayici Pierre Bernard için inşa edilen Le Palais Bulles 1200 metrekareye yayılan büyük bir ev. Yapının içinde bir resepsiyon salonu, 500 kişilik açık bir amfi tiyatro, 10 adet yatak odası ve farklı boyutlarda yüzme havuzları bulunuyor. Evin içindeki 10 yatak odası da farklı sanatçılar tarafından dekore edilmiş. Bu devasa ev, Bernard’ın 1991 yılında hayatını kaybetmesinden sonra Pierre Cardin tarafından satın alınmış. 5 yıllık geniş çaplı bir yenilenme çalışmasına giren yapının restorasyonu 2016 yılında tamamlanmış. Le Palais Bulles’in günümüzdeki tahmini değeri 350 milyon Euro.

The post Le Palais Bulles appeared first on Arkitektuel.

Firminy’deki Saint-Pierre Kilisesi dikkat çeken formu ve etkileyici iç mekan deneyimleri sağlayan kurgusuyla modern mimarinin kurucularından sayılabilecek olan Le Corbusier’in son tasarımı. Firminy’deki Kilise (Church at Firminy) olarak da anılan yapı, Corbusier’in uzun mimarlık kariyeri boyunca kurduğu, sürekli evrimleşen, farklı düşünce sistemlerinin bir evresi aslında. Son büyük projelerinden olan kilise, 1965’te Corbusier’in ölümüyle yarım kalıyor ve yapı bundan tam 41 yıl sonra tamamlanıyor.

©Richard Weil

Firminy eski bir maden ve endüstri kenti. Kilise de Corbusier’in bu kente kattığı bir grup insana hizmet edecek toplumsal yapı kurgularından bir tanesi. Bu yapıların arasında bir olimpik stadyum, bir gençlik merkez, bir kültür merkezi ve son olarak bir toplu konut projesi yer alıyor. Bu konut projesi mimarın en önemli yapılarından biri olan Unite-d’Habitation. Kilise de alt kısmında dini toplantıların düzenlenebileceği toplumsal bir yer ve üst kısımda ruhani karakteri sağlayacak aydınlanma kısmı olarak tasarlanmış Le Corbusier tarafından.

©Richard Weil

Corbusier’in Saint-Pierre Kilisesi’nde amacı şehirde bulunan küçük dinsel topluluğu da içine alarak şehrin önceki karakteriyle süregelen çelik işçileri ve madenci kitlesini kucaklayan bir tasarım oluşturmak. Corbusier bunu yapıda bu işçilerin ürettiği ürünlerden biri olan betonu kullanarak gerçekleştirmiş. Beton aynı zamanda mimara yarattığı hacim ve içinceki mekanlar üzerinde daha iyi bir kontrol sağlayabilme imkanı tanıyor. Corbusier beton kullanarak kilisenin mimarisine karakter kazandıran özgün aydınlanmayı da sağlamayı hedefliyor. Daha önceki tasarımlarında yarattığı prensipleri de kurguladığı bu aydınlanmayla birleştirerek dinden esinlenen bir mekan yaratıyor.

©Luca Onniboni

Kiliseye doğal ışık, ışık kutularından ve Corbusier’in kurguladığı bir dizi açıklıkla giriyor. Doğal ışık mekana, doğrudan olmasa da, cephedeki yarık benzeri boşluklardan alınmış. Küçük bir şapel, bir vaiz kürsüsü ve bir kilise mihrabından oluşan iç mekanın doğu kısmı ise ışık 3 düzine yumruk büyüklüğündeki açıklıkla içeriye doluyor. 22 cm kalınlığındaki beton duvarın açıklıları Corbusier tarafından Orion takımyıldızına direkt bir referans olarak kurgulanmış.

Kilisenin en ilgi çekici noktalarından biri ise en üt noktadan yine doğal ışığın içeriye süzülmesini sağlayan ‘ışık kutuları’. Bir silindir bir de kare açıklık olan bu kutular Kutsal Cuma (Good Friday – İsa’nın çarmıha gerildiği günü yıldönümü) ve Paskalya Pazarı gibi önemli dini günlerde ışığı kilise mihrabına düşürecek şekilde tasarlanmış.

©Richard Weil

İç mekanı oldukça dikkat çekici kılan bu özelliklerle Corbusier Saint-Pierre Kilisesi’nde geometrinin ruhsallığını bütüncül bir form yaratmak için kullandığını anlatıyor. Kare şeklindeki ayak izinin yukrıya çıkıldıkça bir daireye evrilmesi başkalaşımı ve fani dünyadan  ruhani aleme geçişi tasvir ediyormuş. Yapıyı kurgularken dayanılan kozmolojik temel de Corbusier’in takımyıldızını betimleyen pencere düzeninde ve güneşe doğru eğimlenen çatıda betimlenmiş. Saint-Pierre Kilisesi’yle Corbusier mütevazı bir ölçekte ruhsal zenginliği kuracak bütüncül bir düzen yaratmış. Mimarın kendi cümleleleyile Saint-Pierre Kilisesi “kalbin ferah hissedebilmesi için geniş, dua etmeye gelenlerin nefes alabilmesi için yüksek” bir yapı.

©Richard Weil

Corbusier’in ölümünden sonra (1965) yarım kalan yapının ilk taşı 1970 yılında konuluyor. Bundan sonra 1973’e kadar da inşası devam etmiş, fakat ep bir ilerleme sağlanamamış. Bunun üzerine kilise 1978’de tamamen terk edilmiş. Bu ana kadar yapının biten yerleri 1996 yılında kültürel miras listesine alınmış. Firminy için aslında bir hayli önemli olan Saint-Pierre Kilisesi’ni tamamlamak üzere alınan kararın tarihi de 2000 yılına dayanıyor. Bu zaman kadar bir hayli yıpranan yapının tamamlanması için tasarımda Corbusier ile beraber çalışan Jose Oubrerie yetkili olmuş. Corbuier’in tasarımı konusunda bir hayli titizlikle çalışan Oubrerie önderliğinde yapı ancak 2006 yılında tamamlanabilmiş -mimarın ölümünden tam 41 yıl sonra.

©Richard Weil

“Planları ve detayları Le Corbusier’in tasarımına olabildiğince yakın tuttuk” diyor Yvan Mettaud (bölgedeki anıt koruma işlerinden sorumlu yetkili). Kilisede yapılan değişiklikler yalnızca yeni yapı düzenlemeleriyle meydana gelen kısıtlamalar nedeniyle gerçekleşmiş. Bunlar acil çıkışlar, rampalar ve engelli erişimleri sağlanması gibi noktalar. “Saint-Pierre Kilisesi, Le Corbusier’in işlerini yansıtan bir çeşit külliyat.” Yvan Mettaud.

The post Firminy Saint-Pierre Kilisesi appeared first on Arkitektuel.

The Exposition des Decorative Arts Paris Sergi Afişi

20.yy başlarında Fransa Art Nouveau üslubunun ortalarındayken, İngiltere’de hala Arts and Crafts akımı gündemdeydi. 1900’lerde Paris’te gerçekleştirilen The Exposition Universelle fuarında aslında ‘’new art’’ veya ‘’art nouveau’’ diye adlandırılan yeni akım dünyaya tanıtılmaya çalışılıyordu. Bu fuarda sergilenen ürünler fonksiyonlarından çok sahip oldukları formlar ve süslemeleriyle öne çıkıyordu. Bu dönemde The Exposition Universelle ve devamında gelen birçok fuar ve sergide, birçok mobilya üreticisi, sergilenen yeni üsluba karşı çıkmaktaydı. Çünkü bu fuarlarda sergilenen ürünler hem kompleks tasarımlara sahip, hem de, neredeyse hepsi el emeği ile yapılan, seri üretime ihtiyaç duyulmayan ürünlerdi. Özellikle bu tasarımların tasarımcıları öldüğünde veya mobilya tasarımından uzaklaştıkları dönemlerde, seri mobilya üreten birçok kişi ve firma tasarımları ele geçiriyor ve orjinalinden daha farklı şekilde üretip piyasaya sürüyorlardı (Arwas, 1992).

The Exposition Universelle fuarından hemen sonra açılması planlanan Exposition des Decorative Arts fuarı ise savaş ve savaşın yıkıntıları nedeni ile neredeyse 25 yıl sonra gerçekleştirilebildi. 1.Dünya Savaşı sonrası gerçekleştirilen 1925 Paris fuarının organizatörleri aslında bu fuarla çok farklı amaçları da ortaya çıkarıyordu. Birincisi; gelişmekte olan yeni modern akımı tüm dünyaya tanıtma eğilimindelerdi. İnkılapçı ve aynı zamanda yenilikçi bir anlayışla sergi yalnızca dekorasyona hitap eden ilk sergilerden biri niteliğindeydi. İkincisi ise biraz daha siyasi boyutu idi. Örneğin Almanya fuara davet edilmemişti. Çünkü Fransızlar 1. Dünya Savaşı sonrası almış oldukları kararla birlikte, artık Alman tasarımlarını kabul etmiyorlardı. Birinci Dünya Savaşı sonrası Fransa kendisine yakın dört ülke belirlemiş (Amerika, Belçika, Büyük Britanya ve İtalya) ve ilk olarak fuara bu ülkeleri davet etmiştir (Meehan, 2012). Sovyetler Birliği, Avusturya ve Budapeşte de fuara davetliler arasında yerini almıştır, fakat Budapeşte, Avusturya ve Amerika fuara katılım sağlamamıştır. The Exposition des Decorative Arts adlı sergide tasarım konusunda amaçlanan; aslında tarihi olanın veya geleneksel olanın öne çıkmasından çok, tasarımcıların ürünlerinin farklı biçimde tasarlanmış ve modern olana uyum sağlamış olması idi. 1925 fuarında Fransız tasarımcıların hedefleri, sergiye kabul edilmiş olan ürünlerden de aslında yeterince belli olmaktadır. 25 yıllık dönemde (1900 sergisinden itibaren), Fransız tasarımcılar kendilerini geliştiriyor, yeni yaratılacak olan üslubun belirlenmesi için emek harcıyor ve elde edilen sonuçla beraber, gerçekleştirilecek olan fuarla güçlerini tüm dünyaya göstermeyi amaçlıyorlardı.

The Exposition des Decorative Arts 1925 yılında Paris’in göbeğinde açılmış ve Nisan ayından Ekim ayına kadar devam etmiştir. Sergi; Grande Palais, The Pont Alexandre 3, The Explanade de Invalides ve The Course de la Raide bölgelerini kapsayan bir alanda kurulmuştur (Şekil 1.2).

The Exposition des Decorative Arts Fuar Planı, 1925

Charles Blumet ve Louis Bonnuer’in baş küratörleri olduğu bu sergi, Fransız tasarımcı ve üreticiler için bir vitrin niteliği taşıyordu. Sergide yer alan Art Deco üslubu her ne kadar klasiğe dönüş gibi gözükse de aslında içerisinde Kübist, Fauist ve Fütürist oluşumları da barındırıyordu. Sergide yer alan Art Deco tasarımlarda ayırt edici en önemli özellik stilize edilmiş olan objelerdir. Özellikle sergide yer alan iç mekanlar, Art Deco üslubunun geometrik ve stilize edilmiş ögelerden oluştuğunu, süslemenin Art Nouveau kadar önemli yer tutsa da, yine de daha rasyonel şekillerde gerçekleştirildiğini anlatıyordu. İç mekanlardaki ortak nokta geometrik stiller ve kullanılan lüks materyaller, fakat aynı zamanda tüm bu tasarımların sahip olduğu özellik, kullanılan materyallere rağmen ortak bir sadelik altında birleştirilmesi olarak öne çıkıyordu.

Art Deco; mobilya, takı, mimari, el yapımı obje, moda, grafik vb. birçok alanda kendine özgü eserler üretmiştir. Seri üretim her ne kadar Art Deco’nun ilgi alanı içerisinde olmasa da seri üretim malları da yine üslubun yansıtmaya çalıştığı nitelikler ile bağdaşlaştırılarak üretilmiştir. Estetiğin ön planda olduğu üslubun, ayırt edici özelliklerinden en önemlisi bezemedir. Üslubun stilize edilmiş çiçek buketleri, genç kız figürleri, zig zag da dahil olmak üzere geometrik motifler, ters veya düz V biçimli motifler, yıldırım okları ve hayvan figürleri gibi standart süslemelerinde Mısır ve Yunan sanatının, Amerika yerli sanatının, Afrika kabilelerinin, Doğu’nun izlerine rastlanır (Duncan,1988). Özellikle doğal motiflerin kullanıldığı bezeme, Art Deco sanatının her dalında kendini göstermiştir. 1925 yılında Robert Stacy’nin California’da tasarladığı otelin cephesinde, maya sembollerinden oluşan etkileyici bezemeler kullanılmıştır.

Aztec Oteli, Robert Stacy – Monrovia, Kaliforniya

Art Deco biçim dünyasında pek uygulanmamış, bunun yerine pahalı lento kullanımı oldukça rağbet görmüştür. Bu uygulama, geniş kapı ve pencere açıklıklarında betonarme strüktürün ilkelerine uygunluk da sağlamaktadır. Alışılagelmiş kare ve dikdörtgen pencerelerin yanında yuvarlak ve çokgen pencere kullanımı da Art Deco’ya yabancı olmayan uygulamalardandır. Gemi kamarası pencerelerine duyulan ilginin sonucu Art Deco biçim dünyasına giren dairesel pencereler, özellikle transatlantiklerden esinlenerek biçimlendirilmiş yapılarda kullanılmıştır (Bayer, 1992). Art Deco üslubunda aynı zamanda simetri sıklıkla kullanılmıştır. Girişlerde yer alan büyük heykeller, zigzag motifler, floral desenler ve simetri esas alınarak planlanmıştır.

Avrupa’da Art Deco üslubu kullanılarak tasarlanan birçok yapı ile karşılaşılmaktadır. Auguste Perret’nin 1902 yılında Paris’te tasarlamış olduğu apartman, Art Deco üslubu esas alınarak yapılmıştır. Kagir yapı ile tasarlanmış olan cephe, çiçek bezemeleri ile süslenmiştir. Geniş açıklıklı pencereleri çerçeveler ile kuvvetlendirilmiş olan bu yapıda, simetriye önem verilmiştir.

The Scheepvaarthuis, Johan van der May’in Piet Kramer ve Michel de Klerk ile birlikte, Amsterdam’da tasarlamış olduğu bir yapıdır. 1912-1916 yıllarında tasarlanmış olan bu yapıda tuğla kullanımı yaygındır. Motiflerin cephede büyük önem taşıdığı bu yapı, kendinden sonra yapılacak olan yapılara (özellikle Amerika Art Deco gökdelenleri) ilham kaynağı olmuştur. Tuğla, cam ve metal kullanılarak tasarlanmış bu yapının motifleri oyma yöntemi kullanılarak tasarlanmış ve cepheye sonradan eklenmiştir (Şekil 1.5).

The Scheepvarthius, Amsterdam, May, Kramer, Klark, 1916

Çiçek motifleri, sarmal süsleri, kademeli formları, zig-zagları ve diğer geometrik ögeleri ile tasarlanmış cephelere sahip pavilyonlar Art Deco üslubunu yansıtan en başarılı örneklerden sayılmaktadır. Louis Boileau tarafından tasarlanmış The Pomone Atelier Pavilion of Le Bon Marche; Bouvard, Vincent ve Labrenille tarafından tasarlanmış The City Of Paris Building ve renkli vitrayları ile anıtsal bir giriş yaratan, Hiriart ve Tribout’un tasarladığı Galeries Lafayette’s La Maitrise Pavilion; motifleri, bezemeleri, cam ve demir kullanımları, anıtsal ve vurgulanmış girişleri ve ön cepheleri ile Art Deco üslubunun Fransa’da yer alan en önemli örneklerindendir.

Galeries Lafayette’s La Maitrise Pavilion, Paris

The Pomone Atelier Pavilion of Le Bon Marche, Louis Boileau

Kaynaklar

• Arwas, V. (1992). Art Deco, Abradale Press, New York
• Bayer, P. (1992). Art Deco Architecture: Desing, Decoration and Detail From Twenties and Thirties, Thames Hudson, New York
• Duncan, A. (1988). Art Deco, Londra
• Meehan,L.K ( 2012). From Ruhllman to Rohde: How To French Art Deco Became American, College of The Holy Cross,New York, NY,1-51
• Rishell, A. (2014). The Influence Of The Exposition des Arts Decoratifs et Industriels Moderne, Paris 1925 On Hollywood Films of The Late 1920 and 30s (Yüksek Lisans Tezi), Arizona State University, Arizona

Naz Gümüşeli – İç Mimar, MA

The post Art Deco appeared first on Arkitektuel.

La Tourette Manastırı (Sainte Marie de La Tourette), Le Corbusier’nin Avrupa’da yaptığı son eser olarak biliniyor. Fransa’nın Lyon şehrinde bulunan manastır, sessizlik orucunda bulunan 100 keşişin konaklaması amacıyla tasarlanmış. Papaz Marie-Alan Couturier’e göre La Tourette’in görevi ‘yüz vücut ve kalp için sessiz bir yuva yaratmak’. Keşişlerin günlük yaşamlarına uygun olacak şekilde düşünülen yapının içinde 100 hücre, bir ortak kütüphane, revaklı bir çatı bahçesi, bir kilise ve derslikler bulunuyor.

© Samuel Ludwig

Yapıda, Le Corbusier’nin alışılagelmiş 5 mimari prensibinin tamamını görmek mümkün. Birinci katın kolonlar ile bir üst kata taşınması ilkesi olarak tanımlayabileceğimiz pilotis, yapıda bu beşliden en belirgin olanı.  Avlu duvarların iç kısmına yerleştirilmiş kolonlar sayesinde yapının iç cephesine uzun şerit pencereler yerleştirilebilmiş. Yürünebilir ve yeşil çatı, mimari bir promenat. La Tourette bu bağlamda işlevleri tamamen farklı olsa da Villa Savoye ile ortak özellikler taşıyor.

© Fernando Schapochnik

Proje alanı, Le Corbusier tarafından özel olarak seçilmiş. Eğimli bir etek üzerinde bulunan arazinin geniş bir manzaraya açılması, burayı özel kılıyor. Manastırdaki 100 hücrenin her biri manzaraya bakan bir balkona sahip ve ortak olanların üzerinde konumlanmış.  Dikdörtgensel forma sahip kütle betonarme taşıyıcı elemanlara sahip ve yapının dört cephesinin üçünde inişli çıkışlı cam yüzeyler mevcut.

La Tourette Manastırı – Le Corbusier plan

Manastır, merkezi bir avlunun etrafını saran U şeklindeki bir kütle. Avlunun dışarısı ile bağlantısı, ucuna yerleştirilen şapel ile kesilmiş. Le Corbusier’nin amacı, manastırın içinde yaşayacak keşişlere en çok ihtiyaçları olan iki şeyi vermesi: sessizlik ve huzur. Bu nedenle yapı mimari olarak gösterişli bir yapıya sahip değil. Manastır içerisinde kullanıcılarına sunduğu hayat ile yaşayan bir yapı.

Yapıya karakterini iç mekanlar veriyor. Yemekhane gibi ortak alanlarda döşemeden tavana uzanan cam kaplama, vadi manzarası ile herkesin kullandığı mekanları daha yaşanılır kılıyor. Pencerelerin dikey beton tirizleri ve yatay elemanlar Le Corbusier’nin Modulor ölçülerine göre düzenli olmayan aralıklarla yerleştirilmiş.

© Fernando Schapochnik

Manastırın içinde, güçlü ışık ve renk kullanımı ile ruhani bir hava kazandırılmış beton bir kutu bulunuyor. Yapının cephelerinde bulunan 5 farklı tipteki açıklıktan içeri giren güneş ışığı sayesinde manastır farklı bir karaktere bürünüyor. Ayrıca bu açıklıklarda kullanılan farklı renkler manastırın içine canlılık katıyor.

© Fernando Schapochnik

La Tourette, Le Corbusier’nin amacını genel olarak gerçekleştirdiği bir eser olsa da, yapı bazı noktalarda eleştiriye maruz kalmış. Bazı hücrelerin büyüklüğü, odaların ses geçirmezliği ve yapının genel akustiği kullanıcılar tarafından sorgulanan mimari unsurlar. Bu anıtsal yapının bakımı da pek kolay değil. Manastırda betonun yer yer çatlaması, tehlikeli bir şekilde yerleştirilmiş elektrik tesisatı ve kusurlu yalıtım sorunları var.

© Samuel Ludwig

Manastırın en önemli mimari deneyimlerinden birini kilise girişe inen rampa sunuyor. Ritmik fakat düzensiz açıklıklar ile çevrelenmiş oldukça ciddi beton koridor, manastırın renkli iç mekanlarına doğru yönelen soğuk bir metal duvara çıkıyor. Bu yolculukta manastırın resmi ve ciddi karakteri ile iç mekanın sıcaklığı güzel bir tezat oluşturmakta.

© Samuel Ludwig

La Tourette, kırk yılı aşkın bir süredir kullanıcılarını, ziyaretçileri, mimarlar ve öğrencileri ağırlayan bir yapı. Günümüzde manastır, farklı disiplinlerden binlerce insanın buluşma noktası.

The post La Tourette Manastırı appeared first on Arkitektuel.

Paris sokaklarının en karakteristik özelliklerinden biri olan Paris Metro Girişleri, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan Art Nouveau akımının en önemli temsilcilerinden biri. Fransız mimar Hector Guimard tarafından Paris’in 141 farklı noktası için tasarlanan metro girişleri şehrin en önemli mimari eserleri arasında gösteriliyor.

Guimard’ın tasarımları, Fransa’nın 1800’lü yılların sonunda yaşadığı Belle Époque devrinin bir parçası. Güzel Çağ olarak da adlandırılan Belle Époque, 1871 yılında Fransa-Prusya Savaşı’nın bitişinden 1914’te I. Dünya Savaşı’nın başlangıcına kadar süren bolluk ve refah dönemi olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda bu devir, Osmanlı Devleti’nin Lale Devri ile benzerlik göstermektedir ve Fransa’daki pek çok sanatçı eserlerini özgürce üretebilmişlerdir.

Palais Royal istasyonu – 1903

Paris şehir yapısı 1850 yılından itibaren köklü değişiklikler yaşasa da, şehirde bir metro inşaatına başlanması 20. yüzyılın başına kadar ertelendi. 1900’de gerçekleşen Exposition Universelle fuarında şehrin modern bir metro hattına ihtiyaç duyduğuna kanaat getirildi. Dönemin mimarlar topluluğu Société Centrale des Architectes, inşa edilecek metronun girişlerinin tasarlanması için bir yarışma düzenledi. Yarışmayı Duray, Lamaresquier, and Paumier isimli bir mimarlık firması kazansa da, dönemin belediye yetkilisi Adrien Benard bu kararı yok saydı ve metro girişlerini tasarlaması için yarışmaya dahi katılmamış olan Hector Guimard’ı görevlendirdi.

Günümüzde yıkılmış olan Bastille istasyonu

Hector Guimard’ın kendine özel bir tarzı vardı. Özellikle Fransız mimar Eugene Viollet-le-duc’un strüktürel rasyonelliğinden, Gotik mimariden ve Arts and Crafts hareketinden oldukça etkilenen Guimard, Art Nouveau’yu esinlendiği bu mimar ve akımlardan parçalar ekleyerek yeniden yorumladı. Art Nouveau rasyonalizmi adını verdiği bu tarzı ile dönemindeki diğer mimarların arasından sıyrıldı ve Adrien Bernard’ın onayını aldı.

Yarışmanın kazananı olan mimarların önerdiği gibi yığma yapılar yerine Guimard dökme çelik ve camdan oluşan girişler tasarladı. Guimard’ın bu kararının beraberinde getirdiği pek çok kolaylık vardı: demir girişlerin taş yapılara göre çok daha az yer kaplaması, daha kolay inşa edilebilir olması ve demirin çok daha ucuz ve kolay taşınabilir bir malzeme olması.

Anvers

Tüm bu sebeplere ek olarak, demir Art Noueveau’nun kıvrımlı ve dinamik yapısını aktarabilmek için taşa göre çok daha uygun bir malzeme olarak görüldü. Guimard, belli modüler strüktürel elemanlar çerçevesinde değişen beş farklı giriş modeli tasarladı. Bu birimlerin bazıları çok basit bir tabela gibiyken bazıları bir pavyon niteliğindedir. Guimard’ın seçtiği yeşil rengi ve her bir girişte yazan Métropolitain yazısı ve fontu her bir girişte ortak olarak kullanılmış.

Etienne Marcel girişi

Her ne kadar Paris Metro Girişleri günümüzde Paris’in en önemli simgelerinden biri olarak gösterilse de, ilk inşa edildiği yıllarda Guimard’ın işleri oldukça ağır eleştirildi. Girişlerin Fransız olmadığı ve yeşil tercihi ile Alman kültürünü temsil ettiği söylendi.

Porte Dauphine girişi

Orijinal olarak 141 tane yapılan Paris Metro Girişleri’nden günümüze yalnızca 86 tanesi kalabildi. Kalan istasyonlar pek çok sanatçıyı etkileyerek Metro stili adı verilen tarzın öncüsü oldu ve çok kısa bir süre popüler olan Art Nouveau’nun en önemli örneklerinden biri haline geldi. Montreal, Şikago, Lizbon, Moskova gibi dünya şehirlerinde Guimard’ın tarzını örnek alan metro girişleri bulunmaktadır.

The post Paris Metro Girişleri appeared first on Arkitektuel.